کابل؛ افاق خبري اژانس: د سیاسي چارو شنونکي توریالي ځاځي له افاق خبري اژانس سره په مرکه کې د افغانستان د تېرو پنځو لسیزو ویجاړیو، د بهرنیو هېوادونو د سیاستونو، د افغان کډوالو د برخلیک او د امریکا له لوري پاکستان ته د یو شمېر افغان کډوالو د احتمالي لېږد په اړه خبرې کړې دي. نوموړي د افغانستان پر وړاندې د بهرنیو هېوادونو په سیاستونو نیوکه کړې او ټینګار یې کړی چې افغانان باید د نورو هېوادونو پر څرګندونو او ژمنو له عملي اقداماتو پرته باور ونه کړي.
ځاځي ویلي، افغانستان په تېرو پنځو لسیزو کې د جګړو، ویجاړیو او بېلابېلو بشري ناورینونو شاهد پاتې شوی. د نوموړي په وینا، د بهرنیو او ګاونډیو هېوادونو او هغو جګسالارانو سیاستونه چې له نړیوالو استخباراتي کړیو سره اړیکې لري، د افغانستان د ویجاړۍ له مهمو لاملونو څخه دي. هغه ادعا کړې چې ځینې کړۍ لا هم د افغانستان پر وړاندې منفي تبلیغات کوي او د هېواد د بېثباته کولو هڅې روانې ساتي.
دغه سیاسي شنونکي د بلومبرګ خبري شبکې هغه راپور ته په اشارې چې پاکستان له لارې افغانستان ته د یو شمېر افغان کډوالو احتمالي لېږد په کې مطرح شوی، ویلي چې په دغو کسانو کې هغه افغانان هم شته چې په افغانستان کې یې له امریکایي ځواکونو سره همکاري کړې ده. د هغه په باور، د دغو افغانانو د برخلیک په اړه هر ډول پرېکړه باید د هغوی د ژوند، خوندیتوب او بشري حقونو په پام کې نیولو سره وشي.
ځاځي زیاته کړې چې د افغان کډوالو احتمالي لېږد یوه جدي بشري اندېښنه ده؛ ځکه هغه کسان چې له امریکایي ځواکونو سره یې همکاري کړې، ښايي افغانستان ته له ستنېدو وروسته له بېلابېلو ستونزو او ګواښونو سره مخ شي. نوموړي ټینګار کړی چې د دغو کسانو د خوندیتوب په اړه باید جدي پاملرنه وشي او د هغوی برخلیک باید د سیاسي معاملاتو قرباني نه شي.
دغه سیاسي شنونکي د افغان کډوالو د برخلیک په اړه د امریکا پخوانیو ژمنو او پرېکړو ته په اشارې ویلي چې په بېلابېلو وختونو کې د هغو افغانانو د خوندیتوب موضوع مطرح شوې چې له امریکایي ځواکونو سره یې همکاري کړې وه. خو د هغه په وینا، له امریکا څخه د یو شمېر افغانانو درېیمو هېوادونو ته لېږدول دا پوښتنه راپورته کوي چې د دغو کسانو د خوندیتوب لپاره شوې ژمنې تر کومه بریده عملي کېږي.
ځاځي ټینګار کړی چې یوازې پر رسنیزو راپورونو، سیاسي څرګندونو او نړیوالو ژمنو باور کول کافي نه دي، بلکې د هېوادونو سیاستونه باید د هغوی د عملي اقداماتو له مخې وارزول شي. د نوموړي په باور، نړیوالې سیاسي څرګندونې ډېر ځله له ځانګړو سیاسي موخو سره تړاو لري؛ له همدې امله، افغانان باید د دغو څرګندونو په ارزونه کې له دقت او احتیاط څخه کار واخلي.
نوموړي د امریکا د کورنیو سیاسي تحولاتو په اړه هم ویلي چې د ډونالډ ټرمپ پر وړاندې په دغه هېواد کې سیاسي مخالفتونه او رسنیز بحثونه روان دي. د هغه په خبره، د جمهوريغوښتونکو په ګوند کې هم د ټرمپ پر وړاندې مخالفتونه شته او د امریکا د پخواني ولسمشر بارک اوباما وروستي فعالیتونه او څرګندونې هم د سیاسي بحثونو برخه ګرځېدلې دي.
ځاځي همداراز ویلي، د افغانستان خلک په تېرو څو لسیزو کې د جګړو او ویجاړیو له امله له درنو زیانونو سره مخ شوي دي. د هغه په خبره، بهرني هېوادونو باید د افغانستان د خلکو د انساني کرامت او حقونو درناوی کړی وای، خو د دغو هېوادونو د سیاستونو او عملي اقداماتو ترمنځ توپیرونه د بېباورۍ لامل شوي دي.
دغه سیاسي شنونکي په پای کې له ټولو افغانانو غوښتي چې د بهرنیو هېوادونو پر سیاسي څرګندونو او تبلیغاتو له کره ارزونې پرته باور ونه کړي. نوموړي ټینګار کړی چې د هېوادونو دریځونه باید د هغوی د عملي کړنو له مخې وارزول شي او د افغانانو د حقونو، خوندیتوب او انساني کرامت ساتنه باید د هر ډول سیاسي معاملې او سیالۍ په پرتله لومړیتوب ولري.