د «انعکاس» د ۷/۲/۱۴۰۵ نېټې په دې خپرونه کې، کوربه یوسفخان لالي د سیاسي چارو له شنونکي توریالي همت سره د پاکستاني پوځي رژیم او افغان ځواکونو ترمنځ د تازه نښتو، او همداراز د ثور اوومې (د محمد داود خان پر حکومت د کودتا د ۴۸مې کلیزې) په تړاو بحث کړی دی.
په لومړۍ برخه کې، توریالي همت د پاکستاني پوځي رژیم وروستیو بریدونو ته په اشارې وویل چې د دغه هېواد مشران له ډیپلوماټیکو اړیکو سم پوهه نه لري. نوموړي ټینګار وکړ چې اسلاماباد باید خپلو دغو کړنو ته جدي پاملرنه وکړي، ځکه دوی نورې ستونزې او دښمنان هم لري او جګړه د هېچا په ګټه نه ده. همت زیاته کړه چې د اسلامي امارت مشران، حتا د ګواښوونکې ژبې پر ځای، له ډیپلوماسۍ کار اخلي.
د خپرونې په بله برخه کې، همت د ۴۸ کلونو پخوانیو پېښو ته په اشارې وویل چې هغه مهال پرلهپسې کودتاوې کېدې او واکونه یو له بل وروسته بدلېدل، چې دا یو تریخ او ناوړه وضعیت و. د ده په وینا، د هغه وخت نظامونه د سختو ظلمونو له امله نسکور شول. نوموړي ادعا وکړه چې په هغه دوره کې پراخ ظلمونه شوي او حتی په یوه ورځ زرګونه کسان وژل شوي دي.
همت دا هم وویل چې د همدغو ظلمونو له امله ګڼ افغانان کډوالۍ ته اړ شول او تر اوسه له خپل هېواده بهر ژوند کوي. د هغه په خبره، په افغانستان کې ډېر زندانونه د کمونیستي نظامونو پر مهال جوړ شوي، ځکه بېګناه خلک به زنداني کېدل.
نوموړي زیاته کړه چې تېر مهال مجاهدین پر حق وو او اوسنی نظام هم ځان پر حق ګڼي. هغه د جمهوریت پر پخوانیو مشرانو، په ځانګړي ډول حامد کرزي او پر اشرف غني، نیوکه وکړه چې تل یې خپلمنځي اختلافات درلودل او د واک پر سر په شخړو بوخت وو.
په پای کې، همت وویل چې پوځي کودتا هېڅکله د حل لاره نه ده او باید نور په افغانستان کې تکرار نه شي.
پایله:
د توریالي همت د تحلیل له مخې، د پاکستان تر شا ځینې نیابتي ډلې شته چې کړکېچ ته لمن وهي. همداراز، د تېرو ۴۸ کلونو تجربې ښيي چې هغه نظامونه چې د کودتا له لارې رامنځته شوي، د خلکو د نارضایتۍ او بېثباتۍ لامل ګرځېدلي دي.