پس از آنکه ضمیر کابلوف، نماینده ویژه رئیسجمهور روسیه در امور افغانستان، از توقف روند گسترش همکاری افغانستان با سازمان همکاری شانگهای خبر داد و رسانههای روسی پاکستان را عامل این توقف عنوان کردند، سهیل شاهین، سفیر امارت اسلامی در قطر، به خبرگزاری آفاق گفت که امارت اسلامی حق دارد در سازمانهای منطقهای که تمامی کشورهای منطقه در آن عضویت دارند، حضور و مشارکت داشته باشد.
شاهین تأکید کرد که عدم حضور نماینده امارت اسلامی در هر سازمان منطقهای، خلأ بزرگی در همکاریهای اقتصادی و امنیتی منطقه ایجاد میکند.
سهیل شاهین، سفیر امارت اسلامی در قطر:«در سازمانهای منطقه که تمامی کشورهای منطقه عضویت و اشتراک دارند، امارت اسلامی هم حق عضویت و اشتراک دارد تا موقف اصولی و دیدگاه خود را درباره مسائل مربوط به منطقه ارائه کند و در عین حال در پیشرفت اقتصادی و امنیت در منطقه نقش فعال داشته باشد. نبود امارت اسلامی در هر سازمان منطقه ای، خلا بزرگ ایجاد کرده و میکند.»
اما، چرا پاکستان با حضور و عضویت افغانستان در سازمانهای منطقهای و بینالمللی، از جمله سازمان همکاری شانگهای، مخالفت میکند و این رویکرد چه تأثیری بر جایگاه افغانستان در عرصه جهانی دارد؟
عمر صمد، آگاه روابط بینالملل:«کشورهای تأثیرگذاری مانند چین، روسیه، ایران و کشورهای آسیای مرکزی خواهان حضور فعال افغانستان در سازمان همکاری شانگهای باشند، پاکستان در موضعی دشوار و انزواطلبانه قرار خواهد گرفت. این موضوع در آینده میتواند بر روابط دیپلماتیک پاکستان و حتی بر روند به رسمیتشناخته شدن حکومت افغانستان نیز تأثیرگذار باشد.»
همزمان،برخی آگاهان میگویند که حکومت فعلی افغانستان باید با جلب حمایت جامعه جهانی و تقویت دیپلماسی فعال، به انزوای سیاسی کشور پایان دهد و در برابر سیاستهای پاکستان بهتر عمل کند.
از سوی هم، سازمان همکاری شانگهای و سازمان ملل درباره وضعیت افغانستان و ثبات آسیای مرکزی گفتوگو کرده و سازمان ملل گزارش برنامههای خود در زمینه «اقلیم، صلح و امنیت» و تلاشها برای تثبیت وضعیت افغانستان ارایه کرده است.
واحد فقیری، آگاه روابط بینالملل:«این مسوولیت حکومت و ما افغانها است که به گونهای این سیاست انزوای تحمیلشده از سوی پاکستان را بشکنیم و پاکستان را در انظار و مجامع بینالمللی زیر فشار قرار دهیم. در غیر آن، به نظر من انزوای افغانستان همچنان ادامه خواهد یافت و کشور از فرصتهای مهم منطقهای و بینالمللی محروم خواهد ماند.»
این در حالیست که پیشتر، با وجود آنکه کابلوف از توقف روند گسترش همکاریهای افغانستان با سازمان همکاری شانگهای سخن گفته بود، اما تأکید کرده بود که در حال حاضر افغانستان تنها در جایگاه «شریک گفتوگو» در این سازمان قرار دارد. به گفته او، برای عضویت کامل افغانستان در سازمان همکاری شانگهای، موافقت همه اعضا ضروری است؛ موضوعی که تاکنون تحقق نیافته است.