آتشبس لغزنده میان ایالات متحده امریکا و ایران ادامه دارد؛ اما زیر این سطح آرام، صحنه سیاست و آرایشهای نظامی همچنان پرتنش و ناپایدار باقی مانده. نشانهها از یک وضعیت تعلیق حکایت دارند؛ نه صلحی پایدار شکل گرفته و نه جنگی تمامعیار به پایان رسیده.
در میانه این فضای مبهم، دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، بار دیگر با لحنی تند به تحولات داخلی ایران واکنش نشان داده است. او در پیامی در شبکه تروث سوشال تصویری از آشفتگی سیاسی در داخل ایران ترسیم میکند؛ تصویری که بلافاصله با واکنش هماهنگ مقامهای ایرانی روبهرو شد.
رئیسجمهور امریکا افزود: «ایران برای فهمیدن اینکه رهبرش کیست، دوران بسیار سختی را سپری میکند! آنها اصلا نمیدانند. درگیری داخلی بین تندروها که در میدان نبرد به شدت شکست خوردهاند و میانهروها که اصلا میانهرو نیستند اما دارند مقبولیت کسب میکنند. وضعیت خیلی آشفته است.»
این اظهارات، خیلی زود به واکنشی یکپارچه در ساختار قدرت ایران انجامید. سران سه قوه و طیفی از مقامهای ارشد، روایت ترامپ را رد و بر انسجام سیاسی تأکید کردند؛ پیامی که در آن، هرگونه دوقطبیسازی میان تندرو و میانهرو مردود اعلام شد. در این پیامهای هماهنگ تأکید شد: «در ایران ما تندرو و میانهرو وجود ندارد؛ همه ما ایرانی و انقلابی هستیم و با اتحاد آهنین ملت و دولت، با تبعیت کامل از رهبر معظم انقلاب متجاوز جنایتکار را پشیمان خواهیم کرد. یک خدا، یک رهبر، یک ملت، و یک راه؛ آن هم راه پیروزی ایرانِ عزیزتر از جان.»
همزمان، فرماندهان سپاه پاسداران نیز با ادبیاتی نظامی، بر آمادگی میدانی تأکید کردند. از جمله اسماعیل قاآنی که اتحاد خیابان و انسجام مسئولین را پشتوانه اصلی جبهه مقاومت دانست و نیز پیام مشترک فرماندهی هوافضا و نیروی دریایی سپاه نیز صریح بود: دستها روی ماشه است.
در سطحی فراتر از میدان سیاست و نظام، صدایی متفاوت نیز از واتیکان به گوش رسید. پاپ لئون چهاردهم، رهبر کاتولیکهای جهان، بار دیگر حملات را محکوم کرد و خواستار بازگشت به مسیر دیپلماسی شد.
پاپ لئون چهاردهم، رهبر کاتولیکهای جهان: «من به عنوان یک رهبر روحانی نمیتوانم طرفدار جنگ باشم. حملات امریکا و اسرائیل به ایران، وضعیتی آشفته برای اقتصاد جهانی و کل جمعیت بیگناه ایران که به دلیل این جنگ رنج میبرند، ایجاد کرده است. به عنوان یک کشیش، نمیتوانم طرفدار جنگ باشم و میخواهم همه را تشویق کنم که برای یافتن پاسخهایی که از فرهنگ صلح ناشی میشود، نه از نفرت و تفرقه، تلاش کنند.»
با این حال، در پس این مواضع متضاد؛ از تهدید تا دعوت به صلح، واقعیت میدانی تغییری نکرده. تنشها همچنان ادامه دارد. اگرچه ترامپ بارها از پیروزی سخن گفته، اما روایتهای رسانهای در غرب، تصویری متفاوت ارائه میدهند.
در تازهترین مورد، انبیسی گزارش داده است: ترامپ با ایرانی روبهرو شده که به طور فزایندهای صبور است؛ این جنگ، با وجود ترورها و بمبارانها، از نظر سیاسی به نفع ایران پیش رفته؛ هزینههای سیاسی در امریکا رو به افزایش است؛ اکثریت رأیدهندگان از عملکرد ترامپ ناراضیاند و دو سوم امریکاییها مدیریت او را در این جنگ رد میکنند؛ و در حالی که ضربالاجلها یکی پس از دیگری تعیین و تمدید شدهاند، ایران همچنان کنترل تنگه هرمز را حفظ کرده است.
در چنین شرایطی، به نظر میرسد آتشبس بیش از آنکه پایان یک بحران باشد، به مکثی شبیه است در میانه یک تقابل فرسایشی.