پس از آنکه مذاکرات امریکا و ایران در اسلامآباد بینتیجه پایان یافت و دونالد ترامپ دستور محاصره دریایی بنادر ایران را صادر کرد، تنشها بار دیگر اوج گرفت؛ اما همزمان، اظهارات تازه مقامهای امریکایی از ادامه مسیر دیپلماسی، تا حدی از شدت این تنشها کاست.
در تازهترین موضعگیری، رئیسجمهور امریکا از تمایل تهران برای رسیدن به توافق سخن گفت. ترامپ تاکید کرد: «آنها شدیدا دوست دارند به توافق برسند. ایران سلاح هستهای نخواهد داشت. ما درباره چیزهای زیادی توافق کردیم، اما آنها این مورد را قبول نکردند. مطمئنم که ایرانیها در نهایت موافقت خواهند کرد. اگر قبولش نکنند، توافقی هم در کار نخواهد بود.»
با این حال، گزارشها از جزئیات مذاکرات نشان میدهد که اختلافات همچنان پابرجاست. روزنامه نیویورکتایمز گزارش داده ایران پیشنهاد تعلیق پنجساله غنیسازی را مطرح کرده، در حالیکه واشینگتن خواهان تعلیق حداقل بیستساله است.
با وجود این شکافها، معاون رئیسجمهور امریکا از پیشرفت نسبی در گفتوگوها سخن میگوید و تأکید دارد که مسیر دیپلماسی هنوز بسته نشده است.
در سطح بینالمللی نیز، فشارها برای بازگشت به میز مذاکره افزایش یافته است. دبیرکل سازمان ملل در این مورد گفت: «کاملا روشن است که هیچ راهحل نظامی برای این جنگ وجود ندارد. آتشبس باید به طور کامل حفظ شود و همه نقضها باید متوقف شود من خواستار ازسرگیری گفتوگوها برای دستیابی به یک توافق هستم.»
همزمان، نخست وزیر بریتانیا نسبت به پیامدهای ادامه جنگ هشدار داده و بر ضرورت گنجاندن لبنان در توافق آتش بس میان ایران و امریکا تاکید کرد. او تصریح کرد: «حملات اسرائیل نادرست است. این حملات پیامدهای انسانی ویرانگری دارد و لبنان را به سمت بحران سوق میدهد. این بمبارانها باید فوراً متوقف شود. دیپلماسی مسیر درست است و از گفتوگوهایی که این هفته برگزار شد، استقبال میکنم.»
در کنار این مواضع، الکساندر استاب، رئیسجمهور فنلند به تغییر موازنه قدرت نیز اشاره میکند و تلویحا فشارهای واشنگتن برای تسلیمی تهران را بیثمر میداند. او اظهارداشت: «تسلط ایران بر تنگه هرمز به سلاحی هستهایِ واقعی شباهت پیدا کرده است. ایران بهدلیل کنترلش بر تنگه هرمز، در جنگ با اسرائیل و امریکا دست بالا را دارد. ایران در شرایط کنونی اهرمهای فشار زیادی در اختیار دارد.»
در همین حال، نشانههایی از تأثیر مستقیم تحولات سیاسی بر بازارهای جهانی نیز دیده میشود. پس از جهش قیمت نفت در پی تهدیدهای نظامی، با افزایش امیدها به ادامه مذاکرات، بهای نفت بار دیگر کاهش نسبی را تجربه کرده است.
اکنون، در حالیکه سایه تهدید نظامی همچنان بر منطقه سنگینی میکند، نشانههایی از بازگشت محتاطانه به مسیر گفتوگو دیده میشود؛ اینکه این مسیر به توافقی پایدار ختم خواهد شد یا بار دیگر به نقطه تنش بازمیگردد، پرسشی است که پاسخ آن نه در میدان جنگ، بلکه در میز مذاکره روشن خواهد شد.