با وجود توافق بر کاهش تنشها میان کابل و اسلامآباد، هنوز چشمانداز روشنی از آغاز دوباره روابط اقتصادی دیده نمیشود. خانجان الکوزی، عضو هیأت مدیره اتاق تجارت و سرمایهگذاری، میگوید تا اکنون هیچیک از طرفها در مورد بازگشایی مسیرهای تجاری میان دو کشور موضعگیری نکردهاند.
خانجان الکوزی عضو هیأت مدیره اتاق تجارت و سرمایهگذاری در این مورد به خبرگزاری آفاق گفت: «تاهنوز هیچ تصمیمی برای باز گشایی راه ها گرفته نشده، مالهای ما که در کراچی بود را انتقال دادیم، اما لاری های که در مسیرها توقف کردهاند و یا خالی اند زیان زیادی به تاجران وارد میکند.»
آقای الکوزی همچنان با اشاره به تسهیل روند تجاری از مسیرهای افغانستان و پاکستان میگوید که پاکستان با بهکارگیری سیاستهای متناقض، به اقتصاد هر دو کشور آسیب زده است. الکوزی افزود: «از طریق این مسیر برای ما بیشترین ضرر وارد شده. مسیرهایی که با پاکستان داشتیم از چندین لحاظ به هر دو طرف زیان وارد کرد. پاکستان از مسیرهای ما بهعنوان ابزار سیاسی استفاده کرده است.»
در همین حال شماری از آگاهان میگویند که موقعیت جغرافیایی افغانستان سبب شده که بستهماندن مسیرهای تجاری با پاکستان تأثیر جدی بر اقتصاد کشور نداشته باشد و این وضعیت بیشتر بهعنوان فرصتی برای تنوعبخشی روابط تجاری برای افغانستان تبدیل شده است.
امیدالله قاسمزی آگاه مسایل اقتصادی به این باور است: «با توجه به موقعیت جغرافیایی افغانستان، مسدود شدن مسیرهای تجاری با پاکستان تأثیر منفی قابلتوجهی بر اقتصاد کشور نداشته است. در مقابل، این وضعیت بهعنوان یک فرصت برای بازنگری در مسیرهای تجاری و گسترش روابط با کشورهای دیگر مورد استفاده قرار گرفته است.»
عبدالظهور مدبر آگاه مسایل اقتصادی در این زمینه تصریح میگوید: «بستهماندن گذرگاه تورخم میتواند برای هر دو کشور پیامدهای منفی قابلتوجهی بههمراه داشته باشد. استفاده از مسیرهای بدیل برای تجارت، هزینهها را افزایش داده و میزان سوددهی را کاهش میدهد. این وضعیت همچنان بر تولیدات داخلی اثر منفی میگذارد، زیرا بخش قابلتوجهی از مواد اولیه و تجهیزات از کشورهای دیگر، بهویژه پاکستان، وارد میشود.»
با وجود آنکه مذاکرات یکهفتهای کابل و اسلامآباد به میزبانی چین با تأکید بر کاهش تنشها و حرکت بهسوی حل اختلافات پایان یافت، اما تاکنون در زمینه ازسرگیری روابط تجاری و ترانزیتی دو کشور هیچ پیشرفتی حاصل نشده است.
