جاپان در آستانه کاهش محدودیتهای صادرات تسلیحات قرار دارد؛ اقدامی که با استقبال کشورهای مختلف از اروپا تا آسیا روبهرو شده و میتواند بزرگترین تغییر در سیاست دفاعی این کشور از زمان پایان جنگ جهانی دوم باشد.
بر اساس گزارش رویترز، این تغییرات در حالی صورت میگیرد که تردیدها نسبت به تعهدات امنیتی دونالد ترامپ و همچنین فشار ناشی از دو جنگ همزمان در ایران و اوکراین، ظرفیت تولید تسلیحات امریکا را تحت فشار قرار داده است.
دولت سانائه تاکایچی با هدف تقویت صنایع نظامی داخلی و افزایش نقش جاپان در زنجیره تأمین دفاعی جهانی، این اصلاحات را در دستور کار قرار داده و انتظار میرود قوانین جدید تا همین ماه بهطور رسمی تصویب شود.
در همین راستا، کشورهایی مانند لهستان و فیلیپین که در حال نوسازی توان نظامی خود هستند، بهعنوان مشتریان بالقوه تسلیحات جاپانی مطرح شدهاند. به گفته منابع دیپلماتیک، یکی از نخستین معاملات احتمالی، فروش ناوهای جنگی کارکرده به فیلیپین است؛ کشوری که درگیر تنشهای دریایی با چین در دریای جنوبی چین است.
شرکتهای بزرگ جاپانی از جمله توشیبا ومیتسوبیشی الکتریک، نیز در حال افزایش ظرفیت تولید و جذب نیروی انسانی برای پاسخ به تقاضای رو به رشد در بازار جهانی تسلیحات هستند. این شرکتها اعلام کردهاند که بهدنبال گسترش فعالیتهای صادراتی خود، بهویژه در حوزههایی مانند سامانههای دفاع هوایی، جنگ الکترونیک و تجهیزات ضدپهپادی هستند.
با وجود سیاستهای صلحطلبانه چند دههای، جاپان همچنان یکی از بزرگترین بودجههای نظامی را در اختیار دارد و امسال حدود ۶۰ میلیارد دالر برای دفاع هزینه کرده است. این کشور توانایی تولید تجهیزات پیشرفتهای مانند زیردریاییها و جنگندهها را نیز داراست.
با این حال، برخی شرکتهای جاپانی نسبت به ورود گسترده به بازار تسلیحات ابراز نگرانی کردهاند؛ زیرا ممکن است این موضوع بر وجهه برندهای مصرفی آنها تأثیر منفی بگذارد.
در سطح بینالمللی، برخی متحدان امریکا نیز از این تغییر استقبال کردهاند، چرا که بهدنبال کاهش وابستگی به واشنگتن هستند. به گفته دیپلماتهای اروپایی، غیرقابل پیشبینی بودن سیاستهای ترامپ و فشار بر ناتو، انگیزه کشورها برای تنوعبخشی به منابع تسلیحاتی را افزایش داده است.
در همین حال، چین نسبت به تغییر سیاست نظامی جاپان ابراز نگرانی کرده و خواستار احتیاط این کشور در حوزههای امنیتی شده است.
کارشناسان معتقدند که این تغییر میتواند به ایجاد زنجیرههای تأمین دفاعی مستقلتر در آسیا کمک کند؛ زنجیرههایی که کمتر به ایالات متحده وابسته باشند. در این میان، تجربه کره جنوبی بهعنوان یک صادرکننده موفق تسلیحات، الگویی برای جاپان محسوب میشود.
با وجود این، تحلیلگران تأکید دارند که جاپان اکنون در حال خروج از محدودیتهای پس از جنگ جهانی دوم و ورود تدریجی به مرکز معادلات ژئوپولیتیک جهانی است؛ تغییری که میتواند پیامدهای گستردهای برای توازن قدرت در جهان داشته باشد.