وضعیت اضطراری جهانی؛ شیوع تازه ابولا در آفریقا نگرانی‌ها را افزایش داد

سازمان جهانی بهداشت (WHO) روز یک‌شنبه شیوع تازه ویروس ابولا در جمهوری دموکراتیک کانگو و اوگاندا را «وضعیت اضطراری بهداشت عمومی با نگرانی بین‌المللی» اعلام کرد؛ اقدامی که نشان‌دهنده نگرانی فزاینده از گسترش این بیماری مرگبار در منطقه است.
بر اساس اعلام سازمان جهانی بهداشت، موج تازه این بیماری ناشی از ویروس «بوندی‌بوگیو» است؛ یکی از گونه‌های ویروس ابولا که می‌تواند باعث بیماری شدید و مرگبار شود. هرچند این وضعیت هنوز به سطح «همه‌گیری جهانی» نرسیده، اما افزایش شمار مبتلایان، ثبت بیش از ۱۳۰ مورد مرگ مشکوک و نبود واکسن تأییدشده، نگرانی‌ها درباره کنترل بیماری را افزایش داده است.
ابولا یک بیماری شدید و اغلب مرگبار است که از طریق تماس مستقیم با مایعات بدن فرد آلوده، اجسام آلوده یا اجساد قربانیان منتقل می‌شود. تب، خستگی، درد عضلات، گلودرد، استفراغ، اسهال و خون‌ریزی داخلی و خارجی از مهم‌ترین علائم این بیماری به شمار می‌رود.
وزارت صحت جمهوری دموکراتیک کانگو اعلام کرده که تاکنون دست‌کم ۱۳۱ نفر در ارتباط با این شیوع جان باخته‌اند و بیش از ۵۰۰ مورد مشکوک نیز ثبت شده است. سازمان جهانی بهداشت همچنین تأیید کرده که تاکنون ۳۰ مورد قطعی در ولایت ایتوری در شمال‌شرق کانگو شناسایی شده است.
در همین حال، یک شهروند آمریکایی که به‌عنوان پزشک مبلغ مذهبی در کانگو فعالیت می‌کرد نیز به این ویروس مبتلا شده است. مقام‌های آمریکایی گفته‌اند که در حال انتقال چند نفر از منطقه به آلمان هستند تا تحت مراقبت‌های درمانی قرار گیرند.
در اوگاندا نیز دو مورد قطعی ابتلا، از جمله یک مورد مرگ، در پایتخت این کشور ثبت شده است. به گفته سازمان جهانی بهداشت، هر دو بیمار از کانگو وارد اوگاندا شده بودند.
سازمان پزشکان بدون مرز هشدار داده که میزان مرگ‌ومیر ناشی از گونه بوندی‌بوگیو بین ۲۵ تا ۴۰ درصد برآورد می‌شود و گسترش سریع بیماری در چند منطقه و عبور آن از مرزها «بسیار نگران‌کننده» است.
این سازمان تأکید کرده که بسیاری از مردم در مناطق درگیر، به خدمات درمانی دسترسی کافی ندارند و ناامنی مداوم در شرق کانگو، روند مهار بیماری را دشوارتر کرده است.
کارشناسان می‌گویند ابولا اگرچه به‌شدت عفونی است، اما مانند ویروس‌های هوابرد به‌سادگی منتقل نمی‌شود. با این حال، حتی مقدار بسیار کمی از ویروس می‌تواند باعث ابتلای مرگبار شود.
در حال حاضر هیچ درمان یا واکسن تأییدشده‌ای برای گونه بوندی‌بوگیو وجود ندارد؛ موضوعی که نگرانی‌ها درباره مهار این شیوع را بیشتر کرده است.
این سومین بار است که شیوع ویروس بوندی‌بوگیو ثبت می‌شود. موارد قبلی در سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۸ در اوگاندا و در سال ۲۰۱۲ در کانگو گزارش شده بود. جمهوری دموکراتیک کانگو از سال ۱۹۷۶ تاکنون ۱۷ بار با شیوع ابولا روبه‌رو شده است.
سازمان جهانی بهداشت دلیل اعلام وضعیت اضطراری را افزایش موارد مرگ، رشد شمار مبتلایان و خطر گسترش بیماری به کشورهای همسایه عنوان کرده است. این سازمان هشدار داده که ابعاد واقعی شیوع ممکن است بسیار گسترده‌تر از آمارهای فعلی باشد.
همزمان، سال‌ها جنگ، آوارگی گسترده و کاهش کمک‌های بشردوستانه در کانگو نیز به وخامت اوضاع دامن زده است. نهادهای امدادی می‌گویند کاهش بودجه‌های بین‌المللی باعث تضعیف سیستم‌های نظارتی و تأخیر در شناسایی شیوع بیماری شده است.
در واکنش به این وضعیت، ایالات متحده محدودیت‌های تازه‌ای برای ورود مسافران از مناطق درگیر اعمال کرده و اقدامات نظارتی در فرودگاه‌ها را افزایش داده است. اتحادیه اروپا نیز اعلام کرده تجهیزات حفاظتی و کیت‌های تشخیص بیماری را برای کمک به مهار بحران در اختیار کشورهای آفریقایی قرار می‌دهد.
سازمان جهانی بهداشت گفته است کمیته اضطراری این نهاد به‌زودی تشکیل جلسه خواهد داد تا درباره اقدامات بین‌المللی لازم برای جلوگیری از گسترش بیشتر بیماری تصمیم‌گیری شود.