پاکستان با وجود برخورداری از ارتشی قدرتمند و سلاح هستهای که یکی از ارکان ثبات امنیتی جنوب آسیا به شمار میرود، در داخل مرزهای خود با موجی از بحرانهای امنیتی و سیاسی روبهرو است. نشریه کریستین ساینس مانیتور در گزارشی مینویسد افزایش حملات مسلحانه، اعتراضات در کشمیر تحت کنترل پاکستان و تداوم شورشهای بلوچستان نشان میدهد که اتکای صرف به قدرت نظامی نتوانسته امنیت پایدار را در این کشور برقرار کند.
این گزارش به تشدید تدابیر امنیتی در جریان انتخابات کشمیر، حمله انتحاری اخیر در دره سوات و ادامه فعالیت تحریک طالبان پاکستان (TTP) اشاره کرده و مینویسد که با وجود رویکرد سختگیرانه ارتش به رهبری فیلدمارشال عاصم منیر، شاخصهای امنیتی پاکستان رو به وخامت گذاشته است. بر اساس شاخص جهانی تروریسم، پاکستان در سال جاری بیشترین تأثیرپذیری از تروریسم را در میان ۱۶۳ کشور جهان داشته است.
به نوشته این رسانه، بسیاری از تحلیلگران ریشه بحران را تنها در تهدیدهای امنیتی نمیدانند، بلکه آن را نتیجه ضعف حکمرانی غیرنظامی و کاهش نقش نهادهای سیاسی ارزیابی میکنند. فرزانه علی، رئیس دفتر شبکه «آج نیوز» در پیشاور، میگوید: «بسیاری از مشکلات را نمیتوان با اسلحه حل کرد و تا زمانی که فضای کافی برای نقشآفرینی نیروهای سیاسی فراهم نشود، بیثباتی ادامه خواهد یافت.»
گزارش همچنین به سیاستهای متناقض دولتهای نظامی پاکستان در قبال تحریک طالبان پاکستان اشاره میکند. در دوره فرماندهی ژنرال قمر جاوید باجوا، سیاست بازگرداندن اعضای این گروه از افغانستان و اسکان آنان در خیبرپختونخوا دنبال شد؛ سیاستی که به گفته منتقدان، فرصت تجدید سازمان را برای این گروه فراهم کرد. پس از روی کار آمدن عاصم منیر، این رویکرد تغییر یافت، مذاکرات متوقف شد، عملیاتهای نظامی از سر گرفته شد و همزمان روند اخراج گسترده مهاجران افغان آغاز شد؛ تغییری که کارشناسان آن را عاملی برای افزایش بیثباتی میدانند.
کریستین ساینس مانیتور در ادامه مینویسد دولت شهباز شریف نیز به دلیل مناقشهبرانگیز بودن انتخابات ۲۰۲۴ و زندانی بودن عمران خان، با بحران مشروعیت روبهرو است و همین مسئله موجب شده ارتش نقش پررنگتری در اداره امور کشور ایفا کند. به باور تحلیلگران، این وضعیت ظرفیت ارتش را برای مدیریت همزمان بحرانهای امنیتی و سیاسی کاهش داده است.
در پایان گزارش آمده است که سرکوب اعتراضات در کشمیر، بازداشت فعالان سیاسی بلوچستان با استفاده از قوانین ضدتروریسم و اعمال محدودیتهای تازه بر فعالیت رسانههای خارجی، نشانههایی از کوچکتر شدن فضای سیاسی در پاکستان است. به گفته تیمور خان جگره، از چهرههای اپوزیسیون، ریشه بسیاری از ناآرامیها سیاسی و اقتصادی است، اما دولت آنها را صرفاً با رویکرد امنیتی دنبال میکند؛ رویکردی که به اعتقاد او، فرصت گفتوگو، مذاکره و راهحلهای سیاسی را روزبهروز محدودتر میسازد.
