«گاردین» در گزارشی به نقل از بازرس نیروی دفاعی استرالیا نوشت: «برای جلوگیری از گذاشتن سلاح در کنار اجساد افغانها هیچ اقدامی انجام نشد»؛ در واقع میتوان گفت فروپاشی سلسلهمراتب فرماندهی، زمینهساز رفتارهای بهشدت فاحش و غیرقابلقبول شد.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است برخی از افسران نیروهای ویژه هوابرد استرالیا (SAS) میدانستند که سربازان تحت فرماندهی آنها از روش موسوم به «Throwdowns» استفاده میکنند؛ یعنی سلاحهایی را در کنار اجساد غیرنظامیان افغان قرار میدهند تا آنها را بهعنوان افراد مسلح و شرکتکننده در درگیریها جلوه دهند. با این حال، این افسران برای متوقف کردن این اقدام غیرقانونی کاری انجام ندادند. این موضوع در گزارشی نظامی که پیشتر منتشر نشده بود، مطرح شده است.
خلاصه اجرایی تحقیق سال ۲۰۲۱ درباره «زمینه فرهنگی» فرماندهی عملیات ویژه، که این هفته بهصورت آنلاین منتشر شد، بهشدت از «فروپاشی فرماندهی» و تضعیف انضباط نظامی در جریان عملیات نیروهای ویژه در افغانستان انتقاد میکند. این تحقیق از سوی بازرس کل نیروی دفاعی استرالیا (IGADF) انجام شده بود و نتیجه میگیرد که این وضعیت به «وقوع مواردی از رفتارهای بهشدت فاحش و غیرقابلقبول، بالقوه و بالفعل» انجامیده است.
وزارت دفاع استرالیا پیشتر، با وجود درخواستهایی که بر اساس قانون آزادی اطلاعات برای انتشار این گزارش ارائه شده بود و همچنین تلاش برای وادار کردن این وزارتخانه به افشای آن در مجلس سنا، از انتشار گزارش خودداری کرده بود.
گزارش پیشین IGADF که با عنوان «تحقیق بررتون» (Brereton Inquiry) شناخته میشود و در سال ۲۰۲۰ منتشر شد، به این نتیجه رسید که اطلاعات معتبری وجود دارد که نشان میدهد نیروهای ویژه استرالیا ۳۹ غیرنظامی و زندانی افغان را به قتل رساندهاند.
با این حال، گزارش بررتون تا حد زیادی افسران را از مسئولیت مبرا دانست و اعلام کرد که «رفتار مجرمانهای» که در جریان تحقیق کشف شده بود، در سطح فرماندهان گشت طراحی، اجرا، ادامه داده و پنهان شده بود.
فرماندهان گشت در نیروهای ویژه هوابرد استرالیا افسران دارای درجه افسری نیستند؛ آنها معمولاً درجه سرجوخه یا گروهبان دارند.
اما گزارش تازه منتشرشده، که در سال ۲۰۲۱ و پس از یافتههای تحقیق بررتون به دستور انگس کمپبل، رئیس پیشین نیروی دفاعی استرالیا و از افسران نیروهای ویژه هوابرد، تهیه شد، نشان میدهد که برخی افسران نیروهای ویژه از «رفتارهای غیرقانونی ادعاشده» آگاه بودند، اما برای متوقف کردن آنها اقدامی نکردند.
در این گزارش آمده است:
«افسرانی که در صحنه عملیات از تخلفات آگاهی مستقیم داشتند ــ بهویژه از استفاده از سلاحهای کارگذاریشده برای ارائه گزارشهای جعلی ــ یا از شایعات مربوط به تخلفات اطلاع داشتند، اقدام مؤثری برای تحقیق و رسیدگی به این مسائل انجام ندادند».
رفتارهای غیرقانونی شناساییشده از سوی بازرس کل نیروی دفاعی استرالیا، نشاندهنده «فروپاشی فرماندهی» و رهبری ناکارآمد بود.
در گزارش آمده است:
«عملکرد صحیح نیروی دفاعی استرالیا بهعنوان یک نظام سلسلهمراتبی، به اجرای مقررات در تمام سطوح وابسته است. کوتاهی در اجرای این مقررات، اثر مخربی بر رفتارها، روحیه و در نهایت انضباط نظامی میگذارد؛ وضعیتی که در این مورد به وقوع رفتارهایی بهشدت فاحش و غیرقابلقبول، بالقوه و بالفعل، منجر شد».
افسران نیروهای ویژه هوابرد اجازه دادند که در این یگان، نوعی «روحیه جنگجویانه مهارنشده» شکل بگیرد. همچنین، طولانی و فرسایشی بودن جنگ افغانستان و اعزام مکرر گروه کوچکی از سربازان نیروهای ویژه به مأموریتهای خطرناک و آسیبزای متعدد، به آسیب اخلاقی و اختلال در تصمیمگیری آنها کمک کرد.
گزارش میگوید:
«پویایی گروهی در جریان استقرار نیروهای ویژه، بر تغییر قطبنمای اخلاقی برخی افراد تأثیر میگذارد.»
در ادامه آمده است:
«تغییر تدریجی قطبنمای اخلاقی در واکنش به خشونت، کشتار، تصمیمهای اخلاقاً بحثبرانگیز و ویژگیهای غیرمتعارف این مأموریتها میتواند به آسیب اخلاقی منجر شود».
این گزارش همچنین نتیجه میگیرد که ماهیت بیشازحد محرمانه و درونگرای نیروهای ویژه هوابرد، به وخامت استانداردها کمک کرده است. عامل دیگر، نوعی «وارونگی» در زنجیره فرماندهی بود؛ وضعیتی که در آن درجهداران ارشد میتوانستند بر افسرانی که ظاهراً مافوق آنها بودند، تسلط پیدا کنند.
در گزارش آمده است:
«این وضعیت باعث شد افسران جوان عملاً در برابر درجهداران زیردست خود فرمانبردار شوند و در جایگاهی قرار بگیرند که بهترین توصیف برای آن، «درماندگی آموختهشده» است».
گزارش به این واقعیت نیز اشاره میکند که سربازان نیروهای ویژه هوابرد بهطور مداوم اجازه داشتند در زمان مأموریت در افغانستان مشروبات الکلی مصرف کنند؛ امتیازی که بهخلاف دستورالعملهای اعمالشده بر سایر نیروها بود. به گفته گزارش، این وضعیت پیام روشنی به افراد درگیر منتقل میکرد که مقررات شامل حال آنها نمیشود.
استفاده از روش «Throwdowns» تخلفی شناختهشده بود که افسران نتوانستند آن را متوقف کنند.
در گزارش آمده است:
«عدم تمایل به به چالش کشیدن درجهداران، بهویژه در فروپاشی انضباط نظامی ناشی از فقدان نظارت مناسب، آشکار بود. ناتوانی در رسیدگی به استفاده گسترده و شناختهشده از سلاحهای کارگذاریشده، نمونهای از این وضعیت است».
