در دنیای فوتبال، جام جهانی همواره صحنه درخشش جوانان و ظهور نسلهای تازه بوده است؛ اما در کنار این روایت همیشگی، برخی بازیکنان ثابت کردهاند که تجربه، هوش و انگیزه میتواند بر محدودیتهای سنی غلبه کند. در آستانه جام جهانی ۲۰۲۶، بحث حضور لیونل مسی و کریستیانو رونالدو در سنین ۳۹ و ۴۱ سالگی بار دیگر توجهها را به بازیکنانی جلب کرده است که در سالهای پایانی دوران حرفهای خود نیز در بزرگترین رویداد فوتبال جهان خوش درخشیدند.
لیونل مسی در جریان جام جهانی ۲۰۲۶ وارد ۳۹ سالگی خواهد شد و کریستیانو رونالدو نیز در حالی پا به این رقابتها میگذارد که ۴۱ ساله است. هر دو از بزرگترین اسطورههای تاریخ فوتبال به شمار میروند و همچنان توانایی حضور در سطح ملی را دارند. با این حال، آنها نخستین بازیکنانی نیستند که در سنین بالا در جام جهانی درخشیدهاند.
یکی از برجستهترین نمونهها، راجر میلا، مهاجم افسانهای کامرون است. او زمانی که در جام جهانی ۱۹۹۰ ایتالیا شرکت کرد، ۳۸ سال داشت و بسیاری تصور میکردند دوران فوتبالش به پایان رسیده است. میلا حتی دو سال پیش از آن از فوتبال ملی خداحافظی کرده بود، اما با درخواست مستقیم رئیسجمهور کامرون به تیم ملی بازگشت. نتیجه این بازگشت، یکی از بهیادماندنیترین داستانهای تاریخ جام جهانی بود. او در پنج مسابقه چهار گل به ثمر رساند و نقش کلیدی در صعود تاریخی کامرون به مرحله یکچهارم نهایی ایفا کرد؛ دستاوردی که همچنان بهترین عملکرد یک تیم آفریقایی در آن دوران محسوب میشود. میلا چهار سال بعد نیز در جام جهانی ۱۹۹۴ موفق به گلزنی شد و در ۴۲ سالگی نام خود را در تاریخ ثبت کرد.
در میان دروازهبانان نیز پیتر شیلتون، سنگربان سرشناس انگلیس، نمونهای قابل توجه است. او در جام جهانی ۱۹۹۰ در سن ۴۰ سالگی از دروازه انگلیس محافظت کرد. هرچند انگلیس در ضربات پنالتی از رسیدن به فینال بازماند، اما عملکرد شیلتون تحسینبرانگیز بود. او در آن رقابتها دهمین کلینشیت خود در جامهای جهانی را ثبت کرد و رکوردی تاریخی بر جای گذاشت.
آتیبا هاچینسون، کاپیتان باسابقه کانادا، نیز از جمله بازیکنانی بود که سالها برای رسیدن به جام جهانی انتظار کشید. او بخش بزرگی از دوران حرفهای خود را در زمانی سپری کرد که فوتبال کانادا در سطح جهانی موفقیت چندانی نداشت. با این حال، در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، در آستانه ۴۰ سالگی برای تیم ملی کشورش به میدان رفت و سرانجام رؤیای حضور در بزرگترین تورنمنت فوتبال جهان را محقق ساخت. اگرچه کانادا از مرحله گروهی صعود نکرد، اما حضور هاچینسون پاداش سالها وفاداری و تلاش او بود.
در فوتبال اروپا، پهپه مدافع سرشناس پرتغال، نمونهای دیگر از تداوم در بالاترین سطح رقابتها است. او پس از جدایی از رئال مادرید در سال ۲۰۱۷ همچنان سالها در فوتبال حرفهای باقی ماند و در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر، در ۳۹ سالگی یکی از مهرههای کلیدی پرتغال بود. پهپه در تمامی مسابقات تیمش به میدان رفت و حتی در پیروزی پرگل مقابل سوئیس در مرحله یکهشتم نهایی موفق به گلزنی شد. او پس از آن نیز در رقابتهای یورو ۲۰۲۴ برای پرتغال بازی کرد و نشان داد که تجربه و آمادگی بدنی میتواند سن را به حاشیه ببرد.
رافائل مارکز، اسطوره فوتبال مکزیک، نیز جایگاه ویژهای در تاریخ جام جهانی دارد. او یکی از معدود بازیکنانی است که در پنج دوره متوالی جام جهانی حضور یافته است. مارکز در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه و در سن ۳۹ سالگی آخرین حضور خود را تجربه کرد. هرچند مکزیک بار دیگر در مرحله یکهشتم نهایی حذف شد، اما حضور مارکز نمادی از ثبات و ماندگاری در فوتبال ملی این کشور بود.
شاید کاملترین پایان برای یک بازیکن باتجربه را میروسلاو کلوزه، مهاجم آلمانی، رقم زد. کلوزه در جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل، در ۳۶ سالگی، آخرین تورنمنت ملی خود را پشت سر گذاشت. او در دیدار مقابل غنا گلزنی کرد و سپس در پیروزی تاریخی آلمان برابر برزیل در مرحله نیمهنهایی، رکورد رونالدو نازاریو را شکست و به بهترین گلزن تاریخ جامهای جهانی تبدیل شد. آلمان در نهایت قهرمان جهان شد و کلوزه با کسب مدال قهرمانی و ثبت رکوردی تاریخی، یکی از باشکوهترین خداحافظیهای تاریخ فوتبال را رقم زد.
این نمونهها نشان میدهد که در فوتبال مدرن، سن دیگر تنها معیار ارزیابی توانایی بازیکنان نیست. تجربه، درک تاکتیکی، رهبری در زمین و آمادگی حرفهای میتواند به بازیکنان این امکان را بدهد که حتی در سالهای پایانی دوران ورزشی خود نیز در بالاترین سطح رقابت کنند.
به همین دلیل، حضور احتمالی لیونل مسی و کریستیانو رونالدو در جام جهانی ۲۰۲۶ نه یک اتفاق عجیب، بلکه ادامه سنتی است که پیش از آن توسط اسطورههایی مانند راجر میلا، پیتر شیلتون، رافائل مارکز، پهپه و میروسلاو کلوزه شکل گرفته است؛ ستارههایی که ثابت کردند گاهی تجربه، ارزشمندتر از جوانی است.