در بیستویکمین نشست دبیران نهادهای امنیتی کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای در قرغیزستان، دبیر شورای امنیت روسیه، با تأکید بر حساسیتهای امنیتی منطقه گفت که استقرار دوباره زیرساختهای نظامی کشورهای سوم در خاک افغانستان و ایجاد پایگاههای جدید نظامی در کشورهای همسایه این کشور، برای مسکو پذیرفتنی نیست.
سرگئی شویگو همچنان افزود که ایالات متحده و متحدانش باید با پذیرش مسوولیت حضور بیستساله خود در افغانستان، هزینههای بازسازی این کشور را نیز بر عهده بگیرند.
سرگئی شویگو، دبیر شورای امنیت روسیه:«رویکرد اصولی ما این است که امریکا و متحدانش باید مسئولیت کامل حضور ۲۰ ساله خود در افغانستان را بپذیرند و بار اصلی بازسازی پس از جنگ را بر عهده بگیرند.»
حکمتالله حکمت، آگاه مسایل سیاسی در این مورد گفت:«امریکا و متحدانش در بیست سال حضور نظامی در افغانستان، بسیاری از تعهداتی را که به مردم افغانستان سپرده بودند، بهگونه کامل عملی نکردند. در نهایت نیز افغانستان را بدون یک توافق پایدار و در وضعیت دشوار سیاسی، اقتصادی و امنیتی رها کردند. این کشورها در برابر خسارات واردشده و همچنان داراییهای مسدودشده مردم افغانستان، مسوولیت اخلاقی و سیاسی دارند.»
شویگو در این نشست نیز گفت که غرب حدود ۵۹۰ میلیارد دالر از داراییهای چند کشور از جمله افغانستان را مسدود کرده است. او افزود که در فبروری ۲۰۲۲ بخشی از داراییهای افغانستان شامل ۳.۵ میلیارد دالر برای غرامت قربانیان ۱۱ سپتمبر و ۳.۵ میلیارد دالر برای کمکهای بشردوستانه استفاده شد، بدون آنکه از حکومت کابل اجازه گرفته شود. شویگو این اقدام را «دزدی پولها» خواند و از کشورها خواست در مورد نگهداری ذخایرشان در بانکهای غربی تجدیدنظر کنند.
سیر قریشی، آگاه مسایل اقتصادی در این باره گفت:«مسدود ماندن داراییهای افغانستان فشار مستقیم بر اقتصاد کشور وارد کرده است. وقتی بانک مرکزی به ذخایر مالی خود دسترسی نداشته باشد، مدیریت پولی، ثبات اقتصادی، سرمایهگذاری و حتی فعالیتهای عادی بانکها با مشکلات جدی روبهرو میشود. این وضعیت میتواند بیکاری را افزایش دهد، خدمات اساسی را کاهش دهد و زندگی مردم افغانستان را دشوارتر سازد.»
در همی پیوند، آگاهان باورمند اند که هر کشوری که برخلاف اصول حقوق بینالملل در امور کشور دیگر مداخله کرده و باعث خسارات گسترده شود، باید مسوولیت آن را بپذیرد؛ از همینرو آنان امریکا و متحدانش را در قبال پیامدهای جنگ افغانستان مسوول میدانند.
عزیز معارج، دیپلومات پیشین گفت:«بر اساس اصول حقوق بینالملل، قوانین مربوط به جرایم جنگی و معیارهای پذیرفتهشده جهانی، هر کشوری که بدون توجیه قانونی، برخلاف اصول بینالمللی و موازین اخلاقی در امور یک کشور مداخله کند و باعث تخریب، تلفات جانی و خسارات گسترده انسانی و اقتصادی شود، باید مسوولیت اعمال خود را بپذیرد و در زمینه جبران خسارات و غرامت اقدام کند. بر همین اساس، امریکا و متحدانش در قبال پیامدهای جنگ در افغانستان مسوولیت دارند؛ مسئولیتی که میتواند شامل کمک به بازسازی کشور، جبران بخشی از خسارات و حمایت از مردم آسیبدیده افغانستان باشد.»
سرگئی شویگو، دبیر شورای امنیت روسیه، همچنین اعلام کرده است که مسکو در حال شکلدهی یک «شراکت کاملعیار» با حکومت افغانستان است.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که سازمان همکاری شانگهای در حال حاضر ده عضو دارد و افغانستان همچنان بهعنوان عضو ناظر در آن حضور دارد. روسیه یکی از اعضای این سازمان تاکنون تنها کشوری است که بهگونه رسمی امارت اسلامی را به رسمیت شناخته است.