کابل؛ خبرگزاری آفاق: محمد صابر انسان‌دوست، استاد دانشگاه، در گفتگو با خبرگزاری آفاق، فشارهای اقتصادی، مشکلات سیاسی، نابرابری اجتماعی و نارضایتی از نحوه ارائه خدمات عمومی را از عوامل اصلی تداوم و گسترش اعتراضات در فرانسه و شماری از کشورهای اروپایی عنوان کرده است.
این استاد دانشگاه افزود که نابرابری در پرداخت هزینه‌ها و سیاست‌های موجود نیز بر گسترش اعتراضات تأثیر گذاشته است. به گفته او، جنگ‌ها و تحولات جاری در جهان به‌گونه غیرمستقیم بر اقتصاد کشورها، قیمت مواد سوختی و کالاهای تجارتی تأثیر می‌گذارند و توانایی مردم برای تأمین نیازهای اساسی را کاهش می‌دهند.
مشکلات سیاسی و اقتصادی در کشورهای معترض
انسان‌دوست با اشاره به اعتراضات در صربستان گفت که تمرکز بیش از حد قدرت در ساختار سیاسی، فساد گسترده اداری، مشکلات نظام انتخاباتی و رویدادهای تاریخی، از عوامل مهم نارضایتی در این کشور به شمار می‌روند. او نبود پاسخگویی دولت به مطالبات مردم را نیز از جمله مشکلات مطرح‌شده در این زمینه عنوان کرد.
به گفته وی، با وجود تفاوت‌های سیاسی و حقوقی میان کشورهای معترض، مشکلات اقتصادی و نارضایتی از سیاست‌های دولت در بسیاری موارد مشابه است. اختصاص نیافتن بودجه کافی برای خدمات عمومی و نارضایتی از تصمیم‌های دولت، از جمله عواملی است که به ادامه اعتراضات دامن می‌زند.
انسان‌دوست تأکید کرد که دولت‌ها، افزون بر سیاست‌گذاری، قانون‌گذاری و نظارت، مسئولیت تأمین خدمات عمومی و فراهم‌سازی آسایش شهروندان را نیز بر عهده دارند. به گفته انسان‌دوست، در چارچوب دولت‌های رفاه و خدمت‌گزار، تحقق عدالت اجتماعی، ارائه خدمات عمومی، تأمین بهداشت و آسایش عمومی و بهبود وضعیت اقتصادی مردم باید از مسئولیت‌های اساسی دولت‌ها باشد.
حق اعتراض و مطالبات شهروندان
استاد دانشگاه با اشاره به ساختارهای دموکراتیک در کشورهای اروپایی گفت که شهروندان بر اساس قوانین این کشورها حق اعتراض دارند و اعتراض یکی از مبانی اساسی حقوقی و حقوق بشری به شمار می‌رود.
او افزود که اعتراضات مردمی می‌تواند زمینه‌ساز اصلاحات شود و مردم از این حق برای بیان خواسته‌ها و نارضایتی‌های خود استفاده می‌کنند.
انسان‌دوست همچنین با اشاره به تفاوت معیارهای زندگی در کشورهای اروپایی و دیگر کشورها گفت که سطح زندگی و انتظارات شهروندان در اروپا بالاتر است و زندگی روزمره در این کشورها به ارائه مداوم خدمات دولتی وابستگی دارد.
به گفته او، دولت‌ها باید به‌صورت مستمر خدمات مورد نیاز مردم را فراهم کنند تا شهروندان بتوانند نیازهای روزمره خود را تأمین کنند. از همین رو، اختلال در ارائه خدمات یا ناتوانی مردم در تأمین نیازهای اساسی می‌تواند نارضایتی‌ها را افزایش دهد.
انسان‌دوست در این زمینه به اظهارات نخست‌وزیر بریتانیا اشاره کرد که از شهروندان خواسته بود برای مقابله با حوادث طبیعی احتمالی، مواد اولیه و وسایل ضروری را برای چند روز در خانه‌های خود ذخیره کنند.
تأثیر اعتراضات بر آینده سیاسی اروپا
انسان‌دوست در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر اعتراضات بر آینده اتحادیه اروپا، ثبات سیاسی دولت‌ها و اعتماد عمومی به نهادهای حکومتی گفت که اعتراضات و مشارکت مردم می‌تواند بر روند اصلاحات و تحولات سیاسی در کشورهای دموکراتیک تأثیر بگذارد.
به گفته او، اعتراضات مردمی دولت‌ها، احزاب سیاسی و ساختارهای عمومی را ناگزیر می‌سازد تا در برنامه‌ها و قوانین خود بازنگری کنند و میزان پاسخگویی، کیفیت تصمیم‌گیری و ارائه خدمات عمومی و اجتماعی را بهبود بخشند.
او تأکید کرد که دولت‌ها به‌عنوان نمایندگان مردم و بر اساس قرارداد اجتماعی، مسئولیت پاسخگویی به مطالبات شهروندان را بر عهده دارند و تجربه نشان داده است که اعتراضات می‌تواند زمینه اعمال اصلاحات و ایجاد تحولات سیاسی را فراهم کند.
انسان‌دوست در پایان گفت که اعتراضات در کشورهای عضو اتحادیه اروپا می‌تواند به ایجاد تغییرات در ساختارهای سیاسی و سیاست‌های دولت‌ها منجر شود و تأثیر این تحولات بر کشورهای دیگر نیز دور از انتظار نیست.