در سه سالی که ژائو شینگ، سفیر چین در افغانستان، مأموریت خود را در کابل سپری کرده، روابط میان دو کشور از مرحله تماسهای سیاسی و دیپلماتیک به سمت همکاریهای اقتصادی گستردهتر حرکت کرده است؛ روایتی که سفیر چین در پایان مأموریت خود بر آن تأکید کرده است.
ژائو شینگ در مقالهای با عنوان «کوهها و رودخانهها پابرجا میمانند؛ دوستی چین و افغانستان نیز ادامه دارد» تصویری از روابط دو کشور در سه سال گذشته ارائه کرده و از تجربه شخصی خود در افغانستان، پیشرفت همکاریهای اقتصادی، رفتوآمد مقامهای دو کشور و همچنین چالشهای پیش روی این روابط نوشته است.
او در آغاز مقاله با اشاره به ورودش به افغانستان در سه سال پیش، از سفر بر فراز فلات پامیر و کوههای هندوکش و رسیدن به کابل یاد کرده و نوشته است که این سه سال برای او فرصت مشاهده پیشرفت روابط دو کشور در شرایط جدید تاریخی بوده است.
یکی از محورهای اصلی مقاله سفیر چین، گسترش تماسهای سیاسی میان دو کشور است.
به نوشته ژائو شینگ، پس از تشکیل حکومت جدید افغانستان، چین از نخستین کشورهایی بود که سفیر خود را به کابل اعزام کرد. پس از آن، معاون نخستوزیر، وزیر امور خارجه و شماری دیگر از مقامهای ارشد افغانستان به چین سفر کردند.
او همچنین نوشته است که وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در سه سال گذشته دو بار به افغانستان سفر کرده است.
از نگاه سفیر چین، این دیدارها به تعمیق اعتماد سیاسی میان دو طرف کمک کرده است. او در همین زمینه به پایبندی افغانستان به اصل چین واحد اشاره کرده و گفته است پکن نیز سیاست موسوم به «سه احترام» و «سه هرگز» را در قبال افغانستان دنبال میکند.
این بخش از اظهارات سفیر، نشاندهنده اهمیت روابط سیاسی برای پکن است؛ روابطی که در کنار تماسهای اقتصادی، بر پایه احترام به تمامیت ارضی، استقلال و انتخابهای سیاسی افغانستان از نگاه چین تعریف میشود.
تجارت؛ محور مهم روابط
اما شاید مهمترین بخش مقاله ژائو شینگ، ارقامی باشد که درباره روابط اقتصادی دو کشور ارائه کرده است.
او نوشته است که چین برای ۱۰۰ درصد اقلام صادراتی افغانستان تعرفه گمرکی صفر در نظر گرفته است؛ اقدامی که به گفته سفیر، فرصت بیشتری برای افزایش صادرات افغانستان به بازار چین ایجاد کرده است.
در همین چارچوب، او از جلغوزه، زعفران و میوههای خشک بهعنوان محصولاتی نام برده که حضور بیشتری در بازار چین پیدا کردهاند.
ژائو شینگ همچنین گفته است که حجم تجارت دوجانبه در سال ۲۰۲۵ به ۱.۸۹ میلیارد دالر رسیده و همچنان روند رشد خود را ادامه میدهد.
اگر این روند ادامه پیدا کند، بازار چین میتواند برای افغانستان، بهویژه در بخش صادرات محصولات زراعتی و مواد خام، اهمیت بیشتری پیدا کند. با این حال، خود سفیر نیز در ادامه مقاله به محدودیتهایی اشاره کرده که میتواند سرعت این همکاری را تحت تأثیر قرار دهد.
همکاری دو کشور، از دید سفیر چین، تنها به تجارت محدود نیست. او نوشته است که همکاری در زمینههای انرژی، آب، مسکن و زیربناها نیز در حال گسترش است.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که چین در سالهای اخیر در بخشهای مختلف اقتصادی افغانستان، بهویژه در حوزه منابع طبیعی و پروژههای زیربنایی، علاقهمندی نشان داده است.
ژائو شینگ در مقاله خود تلاش کرده این روند را بخشی از تبدیل شدن «چشمانداز مشترک» چین و افغانستان به پروژهها و دستاوردهای عملی معرفی کند؛ به گفته او، این همکاریها باید در نهایت منافع ملموسی برای مردم دو کشور ایجاد کند.
روابط میان مردم؛ بخش کمتر دیدهشده روابط
سفیر چین در بخش دیگری از مقاله، از افزایش رفتوآمد میان مردم دو کشور سخن گفته است. به نوشته او، شمار بیشتری از افغانها به چین سفر میکنند و در مقابل، پژوهشگران، رسانهها و شهروندان چینی توجه بیشتری به افغانستان و روند بازسازی این کشور نشان میدهند.
ژائو شینگ همچنین به سفرهای خود در داخل افغانستان اشاره کرده و گفته است که در سه سال گذشته از قندهار، بامیان، بلخ و بدخشان دیدن کرده است.
او نوشته است که این سفرها باعث شده شناخت بیشتری از ظرفیتهای طبیعی، چشماندازها و ساختارهای اجتماعی مناطق مختلف افغانستان پیدا کند.
از دید سفیر چین، تعاملات فرهنگی و اجتماعی میان مردم دو کشور میتواند پایهای برای گسترش روابط در سطح دولتها باشد؛ زیرا شناخت متقابل تنها از طریق دیدار مقامهای سیاسی ایجاد نمیشود.
بخش پایانی مقاله سفیر چین، بیشتر به آینده افغانستان مربوط میشود. ژائو شینگ نوشته است که در سه سال گذشته شاهد تغییرات افغانستان بوده و تلاش مردم این کشور برای دستیابی به زندگی بهتر را از نزدیک دیده است.
او میگوید نسبت به آینده افغانستان اعتماد و انتظارات بالایی دارد؛ اما در عین حال تأکید میکند که مسیر بازسازی هنوز به پایان نرسیده است.
به نوشته او، صلح و ثبات کنونی افغانستان بهآسانی به دست نیامده و برای تکمیل بازسازی پس از جنگ و دستیابی به توسعه باکیفیت، هنوز راه طولانی در پیش است.
در این بخش، سفیر چین یک نکته مهم را نیز مطرح میکند: مسئولیت توسعه افغانستان تنها بر دوش حکومت یا مردم این کشور نیست و حمایت جامعه جهانی نیز همچنان اهمیت دارد.
او بر صبر بیشتر و حمایت بینالمللی تأکید کرده و گفته است که بازسازی افغانستان بدون تلاش مشترک مردم این کشور و پشتیبانی خارجی دشوار خواهد بود.
سه سال مأموریت؛ یک روایت از روابط کابل و پکن
مقاله ژائو شینگ را میتوان نوعی جمعبندی از سه سال حضور او در کابل دانست؛ جمعبندیای که در آن دیپلماسی، تجارت، سرمایهگذاری، روابط مردمی و آینده افغانستان در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
از یک سو، ارقام ارائهشده درباره تجارت، تعرفه صفر برای صادرات افغانستان و سفرهای متقابل مقامها نشان میدهد که روابط دو کشور در سالهای اخیر تنها در سطح سیاسی باقی نمانده است.
از سوی دیگر، اشاره مستقیم سفیر چین به امنیت، تأمین مالی و لوژستیک نشان میدهد که گسترش همکاری اقتصادی همچنان با محدودیتهایی روبهرو است.
ژائو شینگ در پایان مقاله با استفاده از همان تصویری که در آغاز نوشته بود، روابط دو کشور را به کوههای پامیر و هندوکش تشبیه کرده و نوشته است که همانگونه که کوهها و رودخانهها پابرجا میمانند، دوستی چین و افغانستان نیز ادامه خواهد داشت.
او ابراز امیدواری کرده است که این روابط در گذر زمان قویتر شود و افغانستان به سوی آیندهای مرفهتر حرکت کند.
