ویب سایت العربی الجدید در گزارشی تحلیلی با مقایسه هزینههای جنگ آمریکا در ویتنام و درگیری اخیر با ایران، این جنگ کوتاهمدت را یکی از پرهزینهترین کارزارهای نظامی تاریخ ایالات متحده توصیف کرده است.
در این گزارش که به ارزیابیهای کارشناسان آمریکایی استناد دارد، بهویژه دیدگاههای لیندا بایلمز، استاد دانشگاه هاروارد، برجسته شده است. بر اساس این برآوردها، هزینه جنگ ۴۰ روزه با ایران میتواند به حدود یک تریلیون دالر برسد؛ رقمی که در صورت در نظر گرفتن پیامدهای بلندمدت، حتی تا ۱.۳ تریلیون دالر نیز افزایش مییابد.
این در حالی است که جنگ ویتنام – یکی از طولانیترین درگیریهای تاریخ آمریکا – طی حدود ۲۲ سال، بین ۱۶۵ تا ۴۵۰ میلیارد دالر هزینه مستقیم داشته است؛ رقمی که با احتساب تورم، معادل چند تریلیون دالر امروزی برآورد میشود. با این حال، تفاوت اصلی در آن است که هزینه جنگ ویتنام در طول چند دهه انباشته شده، اما جنگ ایران در مدتزمانی بسیار کوتاه، هزینهای همتراز یا حتی بیشتر ایجاد کرده است.
بر اساس این تحلیل، هزینه روزانه جنگ ایران برای آمریکا حدود ۲ میلیارد دالر برآورد میشود. تنها در شش روز نخست، بیش از ۱۱ میلیارد دالر هزینه ثبت شده و این رقم طی یک ماه به حدود ۳۰ تا ۴۵ میلیارد دالر رسیده است. تا زمان اعلام آتشبس در اپریل ۲۰۲۶، دهها میلیارد دالر دیگر نیز به این هزینه افزوده شده است.
در گزارش همچنین به تلاش برخی نهادهای رسمی آمریکا برای کمتر نشاندادن هزینههای واقعی جنگ اشاره شده است. به گفته بایلمز، برآوردهای اولیه پنتاگون «محافظهکارانه» بوده و هزینه واقعی روزهای ابتدایی دستکم ۱۶ میلیارد دالر بوده است. افزون بر این، هزینههای بلندمدتی مانند مراقبت از کهنهسربازان، بهره بدهیها و بازسازی تجهیزات نظامی نیز در سالهای آینده ادامه خواهد داشت.
بخش قابل توجهی از هزینهها به خسارات واردشده به زیرساختهای نظامی آمریکا در منطقه مربوط میشود. بر اساس این گزارش، دستکم ۲۰ پایگاه و تأسیسات نظامی آمریکا در حملات موشکی و پهپادی آسیب دیدهاند؛ موضوعی که بازسازی آنها نیازمند صرف هزینههای سنگین و زمان طولانی خواهد بود.
در همین حال، استفاده گسترده از تسلیحات پیشرفته نیز به افزایش هزینهها دامن زده است. بهعنوان نمونه، هزینه هر موشک رهگیر SM-3 حدود ۲۷.۹ میلیون دالر، سامانه «تاد» بین ۱۲.۸ تا ۱۵ میلیون دالر و موشک «پاتریوت» بین ۴ تا ۵ میلیون دالر برآورد میشود. همچنین، هزینه هر پهپاد شناسایی MQ-9 حدود ۱۲۰ میلیون دالر و هر ساعت پرواز بمبافکن B-2 بین ۱۳۰ تا ۱۵۰ هزار دالر عنوان شده است.
در ادامه، تحلیلی از فارن پالسی به این نکته اشاره دارد که یکی از عوامل اصلی افزایش هزینههای این جنگ، راهبرد «فرسایشی» طرف مقابل بوده است. به باور این تحلیل، همانگونه که ویتنام در دهههای گذشته با طولانیکردن جنگ، آمریکا را تحت فشار قرار داد، ایران نیز با بهرهگیری از موقعیت راهبردی خود – بهویژه در تنگه هرمز – در حال اعمال فشار اقتصادی و سیاسی بر واشنگتن است.
این گزارش همچنین احتمال میدهد که ادامه این روند، بهویژه در آستانه رویدادهای سیاسی و اقتصادی مهم در آمریکا، بتواند فشار مضاعفی بر دولت دونالد ترامپ وارد کند. بر همین اساس، برخی تحلیلگران معتقدند که تمایل به آتشبس نیز در چارچوب همین ملاحظات اقتصادی و سیاسی شکل گرفته است.
در مجموع، این گزارش نشان میدهد که جنگ کوتاهمدت با ایران، علیرغم مدتزمان محدود، از نظر هزینههای مالی، نظامی و سیاسی، به یکی از سنگینترین تجربیات آمریکا در دهههای اخیر تبدیل شده است.