اوضاع در خاورمیانه همچنان در وضعیت تعلیق قرار دارد؛ نه صلحی شکل گرفته و نه جنگی پایان یافته. تنشها ادامه دارد. ایران تنگه هرمز را بسته و امریکا نیز محاصره دریایی خود را حفظ کرده؛ وضعیتی که منطقه را در آستانه یک بحران گستردهتر نگه داشته است.
در میانه این تنشها، سید عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، پس از دیدار با ولادیمیر پوتین از حمایت مسکو از مسیر دیپلماسی قدردانی کرد و بر تداوم روابط راهبردی دو کشور تأکید نمود.
سید عباس عراقچی افزود: «در شرایطی که منطقه در حال گذار از تحولات عمده و تعیینکنندهای است، خوشبختانه تعامل ما با روسیه در عالیترین سطح ادامه دارد. ما از حمایت دوستان روس خود در طول این جنگ تشکر میکنیم و اراده جمهوری اسلامی ایران را برای ادامه روابط راهبردی و شراکت راهبردی با روسیه در شرایط جدید اعلام میکنیم.»
در سوی دیگر، مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، میگوید که ایران تلاش میکند کنترل عملی تنگه هرمز را در دست بگیرد و این از نگاه امریکا قابل پذیرش نیست. روبیو تصریح کرد: «ایران با پیشنهاد جدید خود میخواهد شرایط استفاده از تنگه هرمز را تعیین کند و از کشتیها پول بگیرد. ایالات متحده نمیتواند تحمل کند که ایران سیستم استفاده از آبراههای بینالمللی را بهدلخواه خود عادیسازی کند.»
همزمان، ایران اقدامات امریکا را نقض آشکار حقوق بینالملل میداند. امیر سعید ایروانی، نماینده دائم ایران در سازمان ملل، در نشست شورای امنیت از آنچه نظامیسازی کشتیرانی خواند، به شدت انتقاد کرد.
ایروانی تأکید کرد: «امریکا با اعمال بهاصطلاح محاصره دریایی، توقیف غیرقانونی کشتیهای تجاری ایرانی و بازداشت خدمه آنها، به اعمال خلاف بینالمللی خود ادامه داده است. این اقدامات خطرناک و تشدیدکننده، حقوق بینالملل را نقض میکنند، منشور سازمان ملل را زیر پا میگذارند، جرم دزدی دریایی را تشکیل میدهند و بهعنوان اعمال تجاوزکارانه تعریف میشوند.»
در شورای امنیت، روسیه و چین نیز در مواضعی همسو با تهران، مسئولیت بسته شدن تنگه هرمز را متوجه واشنگتن و متحدانش دانستند.
واسیلی نبنزیا، سفیر روسیه در سازمان ملل میگوید: «کشورهای غربی ریاکاری میکنند، تلاشی برای نسبت دادن مسئولیت کامل وضعیت تنگه هرمز به ایران وجود دارد، گویی این ایران است که حمله کرده و عمداً مانع تردد در تنگه هرمز میشود.»
فو کونگ، نماینده چین در سازمان ملل، گفت: «دلیل بستهشدن تنگه هرمز، عملیات نظامی غیرقانونی واشنگتن و تلآویو است. حل بحران تنگه هرمز تنها با توقف کامل و دائمی درگیریها در سریعترین زمان ممکن ممکن است. پکن بر لزوم احترام به قوانین بینالمللی و اجتناب از اقدامات تنشزا تأکید میکند.»
در اروپا نیز نگرانیها رو به افزایش است. فریدریش مرتس، نخستوزیر آلمان، از نبود یک راهبرد مشخص در سیاست امریکا انتقاد کرد و گفت که ایرانیها مذاکرده کننده ماهر هستند.
او خاطر نشان کرد: «ایرانیها بهطور آشکار در مذاکره کردن، یا بهتر است بگوییم در مذاکره نکردن، بسیار ماهر هستند. آنها میگذارند امریکاییها به اسلامآباد سفر کنند و سپس بدون هیچ نتیجهای آنجا را ترک کنند. تمام یک ملت از سوی رهبری ایران، بهویژه سپاه پاسداران، تحقیر میشود. بنابراین امیدوارم که این وضعیت هر چه سریعتر پایان یابد.»
با وجود این موضعگیریهای تند و متضاد، تلاشهای دیپلماتیک همچنان ادامه دارد. پس از پایان آتشبس دو هفتهای، ایالات متحده بهصورت یکجانبه آن را تمدید کرده و رایزنیها برای ازسرگیری مذاکرات میان تهران و واشنگتن در جریان است.
اکنون پرسش اصلی این است: آیا این مسیر به احیای گفتوگوها و کاهش تنشها خواهد انجامید، یا منطقه در آستانه ورود به مرحلهای تازه و پیچیدهتر از بحران قرار دارد؟ پاسخ این پرسش احتمالاً در چند هفتهای آینده روشن خواهد شد.