برخی سیاستمداران، روزنامهنگاران و چهرههای عمومی در اسپانیا، اسرائیل و آمریکا را به بهرهبرداری سیاسی از بحران ورود گسترده مهاجران از مراکش به منطقه سئوتا متهم کردهاند؛ بحرانی که طی آن حدود ۶۰ هزار نفر، از جمله نزدیک به هشت هزار کودک، وارد این منطقه تحت اداره اسپانیا در شمال آفریقا شدند. هنوز مدرک مستقلی درباره نقش مستقیم واشنگتن یا تلآویو در شکلگیری این موج مهاجرتی ارائه نشده، اما شماری از چهرههای اسپانیایی معتقدند واکنشهای مقامهای اسرائیلی و آمریکایی نشاندهنده تلاش برای فشار بر دولت مادرید است.
دنی دانون، سفیر اسرائیل در سازمان ملل متحد، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، به اعلام وضعیت اضطراری در سئوتا اشاره کرد و نوشت اسپانیا که به گفته او همواره اسرائیل را مورد انتقاد قرار میدهد، اکنون باید توضیح دهد چرا همچنان مناطق تحت حاکمیت خود را در خاک آفریقا حفظ کرده است. اسکار پوئنته، وزیر ترانسپورت اسپانیا، با بازنشر این پیام نوشت: «به نظر میرسد همهچیز در حال روشن شدن است.» این واکنش از سوی برخی ناظران بهعنوان اشاره غیرمستقیم به احتمال نقشآفرینی اسرائیل در تشدید بحران تعبیر شد.
گزارش «میدل ایست آی» میافزاید که شماری از سیاستمداران و تحلیلگران اسپانیایی، این بحران را با مواضع دولت اسپانیا در مخالفت با جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و نیز انتقاد مادرید از جنگ غزه مرتبط دانستهاند. گابریل روفیان، سخنگوی پارلمانی حزب چپگرای جمهوریخواه کاتالونیا، گفته است بحران سئوتا در راستای منافع آمریکا و اسرائیل عمل کرده است.
خوزه ویزنر، روزنامهنگار اسپانیایی، نیز مطلبی قدیمی از یائیر نتانیاهو، فرزند نخستوزیر اسرائیل، را بازنشر کرده که در آن درباره حمایت احتمالی اسرائیل از جریانهای جداییطلب در سئوتا سخن گفته شده بود. خاویر باردم، بازیگر سرشناس اسپانیایی، نیز ویدیویی را منتشر کرد که در آن اسرائیل به قرار داشتن پشت موج ورود مهاجران متهم شده بود.
برونو مائس، وزیر پیشین پرتغال و تحلیلگر سیاسی، موضع محتاطانهتری اتخاذ کرده و گفته است روشن نیست آمریکا و اسرائیل پیش از آغاز بحران نقشی داشتهاند یا نه، اما پس از وقوع آن، هر دو طرف بهطور فعال از این رویداد برای فشار بر دولت کنونی اسپانیا استفاده کردهاند.
سئوتا و ملیله دو منطقه خودمختار اسپانیا در سواحل شمالی مراکش هستند که تنها مرزهای زمینی اتحادیه اروپا با قاره آفریقا را تشکیل میدهند. تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میداد صدها نفر با شنا کردن در دریا یا عبور از موانع مرزی وارد سئوتا شدهاند. برخی با لباس شنا و حلقههای نجات مسیر خطرناک دریایی را طی کردند.
فرانسه در واکنش به این موج، کنترلها در مرز خود با اسپانیا را افزایش داد و ایتالیا نیز تهدید کرد عضویت اسپانیا در نظام مرزهای باز شنگن را به حالت تعلیق درآورد. دولت اسپانیا اعلام کرد حدود ۴۸ هزار مهاجر پس از ورود، با همراهی نیروهای نظامی به مراکش بازگشتهاند. بر اساس گزارشها، دستکم ۶۷ نفر هنگام تلاش برای رسیدن به سئوتا جان خود را از دست دادهاند.
دلیل اصلی آغاز این موج گسترده هنوز مشخص نشده است. در سال ۲۰۲۱ نیز حدود هشت هزار شهروند مراکش در پی اختلاف دیپلماتیک میان رباط و مادرید بر سر صحرای غربی وارد سئوتا شدند. اسپانیا در آن زمان مراکش را متهم کرد که از مهاجران بهعنوان ابزار فشار سیاسی استفاده کرده است؛ اتهامی که مقامهای مراکشی بهطور ضمنی آن را با اشاره به اختلافات دیپلماتیک توجیه کردند.
در بحران اخیر نیز برخی تحلیلگران مراکش را به تسهیل عبور مهاجران متهم کردهاند. آنان به نارضایتی دولت رباط از سفر اخیر پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، به الجزایر اشاره میکنند؛ کشوری که بزرگترین تأمینکننده گاز اسپانیا و رقیب منطقهای مراکش محسوب میشود. لورنزو گابریلی، پژوهشگر دانشگاه پومپئو فابرا در بارسلونا، گفته است عبور نزدیک به ۵۰ هزار نفر از مرز مراکش و اسپانیا در یک روز، بدون نقش داشتن مقامهای مراکشی، دشوار به نظر میرسد.
خوان خسوس ویواس، رئیس منطقه سئوتا، ورود گسترده مهاجران را «نقض تمامیت ارضی اسپانیا» توصیف کرد. در مقابل، کریمه بنیعیش، سفیر مراکش در مادرید، تأکید کرد دولت این کشور همواره از مهاجرت قانونی، منظم و امن حمایت کرده و موج اخیر برخلاف خواست مقامهای مراکشی رخ داده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز بحران سئوتا را «فاجعه» خواند و آن را با موضوع مهاجرت در آمریکا مقایسه کرد. اظهارات او انتقادهایی را در اسپانیا برانگیخت و به گمانهزنیها درباره بهرهبرداری واشنگتن از بحران برای تضعیف دولت مادرید دامن زد.