گزارش تازه روزنامه ایندپندنت نشان میدهد که پیامدهای اقتصادی جنگ در غرب آسیا، بهویژه درگیریهای مرتبط با ایران، بهزودی با شدت بیشتری بر بازار مصرف بریتانیا اثر خواهد گذاشت. این گزارش هشدار میدهد که اگرچه در ظاهر، نرخ تورم فروشگاهها در ماه آپریل تا حدود یک درصد کاهش یافته، اما این کاهش موقتی بوده و فشارهای تورمی اصلی هنوز در راه است.
بر اساس این تحلیل، طی دو هفته آینده احتمال دارد آثار واقعی اختلال در زنجیره تأمین کالاها آشکار شود؛ چرا که ذخایر کالاهای وارداتی که از مسیرهای دریایی عبور میکردند، به تدریج رو به پایان است. این وضعیت میتواند به کمبود برخی اقلام اساسی و حتی خالی شدن قفسههای فروشگاهها در بریتانیا منجر شود.
در این گزارش تأکید شده که جنگی که از اواخر فبروری ۲۰۲۶ در منطقه آغاز شده، بازارهای جهانی انرژی را به شدت تحت تأثیر قرار داده است. یکی از مهمترین نقاط بحرانی در این میان، تنگه هرمز است؛ گذرگاهی حیاتی که بخش قابل توجهی از نفت، گاز و حتی مواد اولیه کشاورزی جهان از آن عبور میکند. اختلال در این مسیر باعث شده قیمت نفت برنت به بیش از ۱۲۰ دالر در هر بشکه برسد؛ افزایشی که بهطور مستقیم هزینههای حملونقل، تولید و توزیع کالاها را بالا برده است.
هلن دیکنسن، رئیس کنسرسیوم خردهفروشی بریتانیا، در واکنش به این تحولات گفته است: «هنوز تأثیر کامل این بحران به قیمت مصرفکننده منتقل نشده، اما بدون تردید این اتفاق در آینده نزدیک رخ خواهد داد.» او توضیح داده که افزایش بهای سوخت، هزینههای تولید در بخشهای مختلف از جمله دامداری، کشت محصولات زراعی و حملونقل را بالا برده و این افزایشها معمولاً با یک فاصله زمانی به بازار مصرف منتقل میشود.
گزارش همچنین به نگرانیهای فزاینده درباره اختلال در تأمین کودهای شیمیایی اشاره میکند؛ عاملی که میتواند تولیدات کشاورزی را در فصلهای پیشرو کاهش دهد. به گفته کارشناسان، کاهش دسترسی به این نهادهها، بهویژه در کشورهای واردکننده، به معنای افت بازدهی محصولات و در نتیجه افزایش بیشتر قیمت مواد غذایی خواهد بود.
در همین راستا، سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (فائو) اعلام کرده که شاخص جهانی قیمت مواد غذایی در ماه مارچ روندی افزایشی داشته و در صورت ادامه درگیریها، این روند تشدید خواهد شد. تحلیلگران اقتصادی پیشبینی میکنند که تورم مواد غذایی در کشورهای وابسته به واردات ممکن است بین ۳ تا ۶ درصد افزایش یابد و حتی پس از پایان احتمالی جنگ نیز برای مدتی ادامه پیدا کند.
از سوی دیگر، شرکتهای بزرگ خردهفروشی در اروپا نیز نسبت به آینده بازار هشدار دادهاند. فروشگاههایی مانند تسکو و ساینس بوریز اعلام کردهاند که با افزایش هزینههای عملیاتی و کاهش حاشیه سود مواجه شدهاند و ناگزیر خواهند بود بخشی از این هزینهها را به مصرفکنندگان منتقل کنند. به گفته این شرکتها، در آینده نزدیک قیمت کالاهایی مانند نان، لبنیات، روغنهای گیاهی، میوه و سبزیجات افزایش خواهد یافت.
در جمعبندی این گزارش آمده است که شدت و دامنه این بحران تا حد زیادی به تداوم جنگ و میزان اختلال در مسیرهای کلیدی دریایی بستگی دارد. هرچند برخی دولتها تلاش دارند با افزایش ذخایر استراتژیک و یافتن مسیرهای جایگزین، از شدت این شوک اقتصادی بکاهند، اما شواهد نشان میدهد که «موج اصلی» هنوز به بازار نرسیده است.
کارشناسان هشدار میدهند که خانوارها در بریتانیا و سایر کشورهای وابسته به واردات، باید خود را برای افزایش قابل توجه هزینههای زندگی در ماههای آینده آماده کنند؛ افزایشی که نهتنها ناشی از قیمت انرژی، بلکه نتیجه زنجیرهای از اختلالات در تولید، حملونقل و عرضه جهانی کالاها خواهد بود.