نشریه اکونومیست در تحلیلی تازه به شکاف فزاینده میان اهداف دولت دونالد ترامپ و سیاستهای بنیامین نتانیاهو در قبال ایران پرداخته و نوشته است که نخستوزیر اسرائیل در روزهای اخیر بار دیگر در برابر خواستههای واشنگتن ایستاده و تلاشهای آمریکا برای جلوگیری از تشدید تنش با تهران را با چالش روبهرو کرده است.
به نوشته این نشریه، در روز ۷ جون، ایران و اسرائیل بار دیگر وارد چرخهای از حملات موشکی و هوایی شدند و حدود ۱۲ ساعت تبادل آتش میان دو طرف ادامه یافت. هرچند پس از آن آتشبسی شکننده برقرار شد، اما دونالد ترامپ برای متقاعد کردن افکار عمومی درباره پایداری این آرامش با دشواری مواجه است. رئیسجمهور آمریکا اعلام کرده بود که تهران و تلآویو هر دو خواهان آتشبس فوری هستند، اما تحولات میدانی نشان میدهد که این ادعا هنوز با واقعیتهای منطقه فاصله دارد.
اکونومیست معتقد است ترامپ تمایلی به آغاز دور تازهای از جنگ ندارد. جنگ ۴۰ روزهای که پیشتر میان ایران، اسرائیل و آمریکا رخ داد، نهتنها به حل اختلافات منجر نشد، بلکه پیامدهای اقتصادی و امنیتی گستردهای برجای گذاشت. از جمله این پیامدها میتوان به ادامه بحران در تنگه هرمز، اختلال در مسیرهای انرژی و افزایش قابل توجه قیمت جهانی نفت اشاره کرد.
در این میان، نقش اسرائیل به یکی از چالشهای اصلی سیاست منطقهای ترامپ تبدیل شده است. به باور نویسنده، نتانیاهو همچنان بر حفظ فشار نظامی بر ایران و متحدان منطقهای آن تأکید دارد؛ رویکردی که با تلاشهای واشنگتن برای مهار تنشها و حرکت به سمت توافق یا دستکم مدیریت بحران در تضاد قرار گرفته است.
این گزارش یادآور میشود که اختلافات میان دو طرف تنها به پرونده ایران محدود نیست. در ماههای اخیر، عملیات نظامی اسرائیل در لبنان و درگیریهای مرتبط با حزبالله نیز بارها برنامههای دیپلماتیک آمریکا را تحت تأثیر قرار داده است. واشنگتن نگران است که هرگونه تشدید تنش در لبنان یا حمله گستردهتر به ایران، مذاکرات و ترتیبات امنیتی مورد نظر آمریکا در منطقه را با شکست مواجه کند.
اکونومیست همچنین به این نکته اشاره میکند که ترامپ در موقعیتی دشوار قرار گرفته است. از یک سو، نمیخواهد متحد اصلی آمریکا در منطقه را تحت فشار بیش از حد قرار دهد و از سوی دیگر، از گسترش جنگی که میتواند اقتصاد جهانی را متأثر کند و هزینههای سیاسی سنگینی برای واشنگتن داشته باشد، نگران است.
در این چارچوب، هرگونه اقدام نظامی جدید از سوی اسرائیل علیه ایران یا نیروهای همپیمان تهران، میتواند ابتکار عمل دیپلماتیک آمریکا را تضعیف کند. به همین دلیل، کاخ سفید تلاش دارد میان حمایت از اسرائیل و جلوگیری از ورود منطقه به یک درگیری گستردهتر توازن برقرار کند؛ توازنی که حفظ آن روزبهروز دشوارتر میشود.
جمعبندی اکونومیست این است که آتشبس کنونی بیش از آنکه نشانه پایان بحران باشد، فرصتی موقت برای تنفس طرفها محسوب میشود. تا زمانی که اختلافات بنیادین میان ایران و اسرائیل پابرجا باشد و نتانیاهو و ترامپ در مورد نحوه مدیریت این بحران دیدگاههای متفاوتی داشته باشند، خطر بازگشت درگیریها همچنان وجود خواهد داشت. در چنین شرایطی، یکی از مهمترین چالشهای سیاست خارجی آمریکا نه مهار ایران، بلکه مدیریت رفتار متحدی است که گاه برخلاف محاسبات واشنگتن عمل میکند.