آتش‌بس شکننده؛ واشنگتن و تهران در آستانه دور تازه تنش؟

در حالی که منطقه هنوز در فضای شکننده آتش‌بس نفس می‌کشد، دونالد ترامپ از زنده ماندن مصنوعی آتش‌بس سخن می‌گوید و تهران نیز هشدار می‌دهد که برای تمام گزینه‌ها آماده است؛ پیامی که نشان می‌دهد فاصله میان مذاکره و درگیری، باریک‌تر از همیشه شده است.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور امریکا، بار دیگر نارضایتی خود از پاسخ ایران به پیشنهادهای واشنگتن را علنی کرد و گفت که در متن ارائه‌شده از سوی تهران، هیچ اشاره‌ای به کنار گذاشتن سلاح هسته‌ای دیده نمی‌شود. ترامپ افزود: «آتش‌بس به‌طرز باورنکردنی ضعیف است. عملاً به دستگاه‌ تنفس مصنوعی وصل است؛ مثل وقتی که دکتر وارد اتاق می‌شود و می‌گوید عزیز شما تقریباً فقط یک درصد شانس زنده ماندن دارد.»
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که تهران نیز لحن خود را تندتر کرده است. محمد باقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، در پیامی در ایکس، هشدار داد که هیچ جایگزینی جز پذیرش حقوق مردم ایران وجود ندارد و هرگونه رویکرد دیگر، تنها به شکست‌های پیاپی منجر خواهد شد. او همچنین هشدار داد که ایران برای تمام گزینه‌ها آماده هست.
قالیباف اضافه کرد: «هرچه بیشتر تعلل کنند، مالیات‌دهندگان امریکایی هزینه بیشتری از جیب خود خواهند پرداخت. استراتژی اشتباه و تصمیم‌های اشتباه، همیشه نتیجه اشتباه خواهد داشت. ما برای تمام گزینه‌ها آماده هستیم؛ شگفت‌زده خواهند شد.»
او ساعاتی بعد نیز تأکید کرد که نیروهای مسلح ایران آماده پاسخگویی به هرگونه تجاوز هستند.
همزمان، خبرگزاری رسمی ایرنا بخشی از پیشنهاد ایران به امریکا را منتشر کرد؛ طرحی که تهران از آن با عنوان اصول بنیادین یاد می‌کند. در این پیشنهاد، پایان قطعی و غیرقابل بازگشت جنگ در منطقه، رفع تهدید از آبراه‌های بین‌المللی و تأمین امنیت عبور کشتی‌های تجاری در آب‌های جنوبی ایران، از محورهای اصلی عنوان شده است.
بر اساس این طرح، پس از توافق اولیه بر سر چارچوب‌ها، یک بازه ۳۰ روزه برای دستیابی به توافق نهایی آغاز خواهد شد. با این حال، تهران تصریح کرده که تا پیش از پایان کامل جنگ، هیچ مذاکره یا تعهدی درباره برنامه هسته‌ای خود ارائه نخواهد کرد.
در همین حال، پیامدهای اقتصادی بحران نیز روزبه‌روز آشکارتر می‌شود. خبرگزاری بلومبرگ گزارش داده که با ادامه انسداد تنگه هرمز، نیروی دریایی امریکا با هزینه‌های فزاینده‌ای روبه‌رو شده و عبور کشتیرانی تجاری از این گذرگاه حیاتی همچنان تقریباً متوقف است.
تنگه هرمز که شریان اصلی انتقال انرژی جهان به شمار می‌رود، اکنون بیش از هر زمان دیگری به نقطه فشار راهبردی میان ایران و امریکا تبدیل شده و هر روز بسته ماندنش، نه فقط بازارهای جهانی، بلکه بودجه نظامی واشنگتن را نیز زیر فشار می‌برد.
اکنون، منطقه در وضعیتی ایستاده که نه صلحی پایدار شکل گرفته و نه جنگی پایان یافته است. آتش‌بس هنوز برقرار است، اما همان‌گونه که ترامپ توصیف می‌کند، شاید تنها با دستگاه تنفس مصنوعی. در سوی دیگر، تهران تأکید دارد که نه عقب‌نشینی خواهد کرد و نه غافلگیر می‌شود. میان این دو روایت، خاورمیانه بار دیگر در سایه انتظار، اضطراب و احتمال یک رویارویی بزرگ‌تر نفس می‌کشد.