کابل؛ خبرگزاری آفاق: داکتر منصور صالح‌فرد، کارشناس امور اقتصادی و روابط بین‌الملل، در گفتگوی ویژه با خبرنگار خبرگزاری آفاق گفت فعال‌سازی دهلیز واخان می‌تواند ضمن کاهش وابستگی افغانستان به مسیرهای سنتی ترانزیتی، زمینه گسترش همکاری‌های اقتصادی میان افغانستان، ایران و چین را فراهم کند.
حوزه‌های مغفول در روابط اقتصادی کابل و تهران
او در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت کنونی روابط اقتصادی ایران و افغانستان و ظرفیت‌های کمتر مورد توجه قرارگرفته یا بهره‌برداری نشده میان این دو کشور گفت که مبادلات تجاری تهران و کابل در سال گذشته به حدود چهار میلیارد دالر رسیده و این ظرفیت، به گفته سفیر ایران در کابل، می‌تواند تا ۱۰ میلیارد دالر افزایش یابد.
به گفته این کارشناس اقتصادی، خدمات فنی و مهندسی، انرژی، کشاورزی، معادن و سرمایه‌گذاری از جمله حوزه‌هایی‌اند که ظرفیت قابل توجهی برای گسترش همکاری‌های دو کشور دارند؛ اما بخش‌هایی از این ظرفیت‌ها، به‌ویژه در زمینه زیرساخت‌ها، خدمات فنی و مهندسی و ایجاد راه‌های ترانزیتی و خطوط آهن، هنوز به‌گونه مطلوب مورد بهره‌برداری قرار نگرفته‌اند.
صالح‌فرد افزود که توسعه جاده‌ها، مسیرهای ترانزیتی و خطوط ریلی میان ایران و افغانستان می‌تواند زمینه افزایش تجارت دوجانبه را فراهم کند و در صورت پیگیری جدی این ظرفیت‌ها، حجم مبادلات دو کشور در دو سال آینده به ۱۰ میلیارد دالر برسد.
اهمیت اقتصادی دهلیز واخان برای افغانستان، ایران و چین
در ادامه این گفتگو، خبرنگار آفاق درباره اهمیت اقتصادی و ژئواستراتژیک دهلیز واخان برای ایران، چین و افغانستان و موانع عملی فعال‌سازی آن پرسید. صالح‌فرد در پاسخ گفت که با توجه به تحولات منطقه‌ای و محدودیت‌های موجود بر مسیرهای تجاری، ایران توجه بیشتری به کشورهای همسایه و مسیرهای جایگزین ترانزیتی خواهد داشت.
او دهلیز واخان را یکی از مسیرهای مهم برای ایجاد ارتباط تجاری میان ایران و چین از طریق افغانستان دانست و افزود که روابط نزدیک تهران با پکن و کابل می‌تواند زمینه هم‌افزایی سه کشور را فراهم کند و انتقال کالا از چین به ایران و سایر کشورهای منطقه را تسهیل سازد.
این کارشناس اقتصادی، امنیت و ثبات را از مهم‌ترین پیش‌شرط‌های سرمایه‌گذاری چین در این مسیر عنوان کرد و گفت که شرایط جغرافیایی و کوهستانی منطقه و کمبود زیرساخت‌های لازم، از موانع عملی فعال‌سازی این دهلیز به شمار می‌روند. به باور او، تأمین امنیت، جلب مشارکت مردم و تاجران و فراهم‌سازی زمینه سرمایه‌گذاری می‌تواند در رفع این موانع مؤثر باشد.
«واخان» وابستگی افغانستان را به مسیرهای سنتی کاهش می‌دهد
صالح‌فرد در پاسخ به پرسشی درباره نقش دهلیز واخان در کاهش وابستگی افغانستان به مسیرهای سنتی پاکستان گفت که فعال‌شدن این مسیر می‌تواند گزینه‌های تجاری افغانستان را گسترش دهد و وابستگی این کشور به مسیرهای ترانزیتی دیگر را کاهش بخشد. او این مسیر را فرصتی مهم برای دسترسی مستقیم افغانستان به بازار چین عنوان کرد.
در بخش دیگری از این مصاحبه، خبرنگار آفاق دیدگاه این کارشناس اقتصادی را درباره سطح همگرایی اقتصادی چین، روسیه و افغانستان و پیامدهای آن برای منافع ایران جویا شد. صالح‌فرد در پاسخ گفت که گسترش همکاری‌های اقتصادی میان این کشورها می‌تواند به توسعه، ثبات و ایجاد فرصت‌های شغلی در افغانستان کمک کند و از نگاه ایران تهدیدی به شمار نمی‌رود.
او تأکید کرد که تهران از حضور و سرمایه‌گذاری کشورهای دیگر در افغانستان استقبال می‌کند و آمادگی دارد با بهره‌گیری از ظرفیت‌های فنی و مهندسی خود، در کنار سرمایه و تجهیزات چین، در بخش‌های صنعتی، کشاورزی و انرژی افغانستان همکاری کند.
صالح‌فرد همچنین درباره سازوکارهای مالی و بانکی برای تسهیل تجارت دوجانبه و چندجانبه در شرایط تحریم‌های غرب علیه ایران گفت که مبادلات اقتصادی ایران و افغانستان در حال حاضر عمدتاً به شیوه سنتی انجام می‌شود و برای تسهیل آن باید سازوکارهای مالی تازه میان دو کشور ایجاد شود.
او پیشنهاد کرد که ایران و افغانستان برای کاهش وابستگی به نظام مالی بین‌المللی، از پول ملی خود در مبادلات تجاری استفاده کنند؛ رویکردی که به گفته او، ایران پیش‌تر در روابط اقتصادی با روسیه از طریق ریال و روبل دنبال کرده است.
این کارشناس اقتصادی تأکید کرد که بانک‌ها و نهادهای اقتصادی دو کشور باید برای ایجاد چنین سازوکاری اقدام کنند و مذاکرات بیشتری میان مقام‌های اقتصادی ایران و افغانستان صورت بگیرد. او همچنین گفت تجربه چند دهه تحریم علیه ایران نشان داده است که این محدودیت‌ها نمی‌توانند مانع توسعه روابط اقتصادی تهران با کشورهای منطقه شوند.
ظرفیت‌های اقتصاد افغانستان بالاست
داکتر صالح‌فرد: دهلیز واخان می‌تواند مسیر تازه‌ای برای پیوند اقتصادی ایران، افغانستان و چین ایجاد کند
- لینک کوتاه: https://afaaq.af/?p=32613
- منتشر شده در