د «انعکاس» د ۱۴۰۵/۱/۱۶ نېټې په دې خپرونه کې، کوربه یوسف خان لالي د سیاسي چارو له شنونکي فضلالرحمان اوریا سره د افغانستان او پاکستان ترمنځ د وروستیو ترینګلتیاوو، او همدارنګه پر ایران د امریکا او اسرائیلو د ګډو بریدونو په اړه هر اړخیز بحث کړی دی.
د خپرونې په پیل کې د بحث اساسي پوښتنې مطرح شوې، چې په چین کې د کابل او اسلامآباد ترمنځ د روانو خبرو اترو پر پایلو تمرکز وشو. دا پوښتنه هم راپورته شوه چې: آیا دغه مذاکرات به دایمي اوربند ته لار هواره کړي، که جګړه به دوام ومومي؟ سربېره پر دې، دا موضوع هم وڅېړل شوه چې: آیا امریکا به خپله جګړه پای ته ورسوي، که به یې لا وغځوي؟
په لومړۍ برخه کې، فضلالرحمان اوریا د پاکستان د پوځي رژیم وروستیو اقداماتو ته په اشارې وویل چې پر افغانستان بریدونه په دوو پړاوونو کې ترسره شوي دي. د هغه په وینا، دغو بریدونو ملکي وګړي په نښه کړي، چې له امله یې ګڼ شمېر کسان شهیدان شوي، سلګونه نور ټپیان او معلول شوي، او خلک له خپلو مېنو بېځایه شوي دي. نوموړي دا هم وویل چې دغه اقدامات د امریکا او د ځینو عربي هېوادونو د ملاتړ په پایله کې ترسره شوي دي.
اوریا زیاته کړه چې پر ایران د امریکا او اسرائیلو له بریدونو وروسته، د هرمز تنګي د تړل کېدو اندېښنو نړیوال بازارونه اغېزمن کړي دي. د بېلګې په توګه، په پاکستان کې د تېلو بیې په بېساري ډول لوړې شوې او اقتصادي وضعیت یې لا پسې خراب شوی دی. د هغه په باور، پاکستان دا مهال له سختو اقتصادي او سیاسي فشارونو سره مخ دی، او پخواني ملاتړي یې هم کمزوري شوي، چې دا حالت یې د ماتې پر لور بیایي.
د چین په منځګړیتوب د روانو خبرو اترو په اړه، اوریا وویل چې دا مذاکرات اوس مهال په ټیټه کچه روان دي او تر ډېره پر تخنیکي موضوعاتو تمرکز لري. هغه ټینګار وکړ چې که چین رښتینی منځګړیتوب وکړي، نو امکان شته چې خبرې لوړې کچې ته ورسېږي. نوموړي زیاته کړه چې چین باید افغانستان ته ډاډ ورکړي چې د پاکستان خاوره به د افغانستان پر ضد ونه کارول شي او د ترهګرو ډلو ملاتړ به ونه شي.
هغه روان مذاکرات مثبت وبلل او ټینګار یې وکړ چې بېوخته پرېکړې باید ونه شي، ځکه پاکستان له ژورو بحرانونو سره مخ دی. د هغه په خبره، افغانان له هېچا سره دښمني نه لري او تمه لري چې روانې خبرې به ښې پایلې ولري.
د خپرونې په بله برخه کې، د امریکا، اسرائیلو او ایران ترمنځ د روان کړکېچ په اړه بحث وشو. اوریا وویل چې پر ایران بریدونه له مخکې پلان شوي وو او دا یوازې ناڅاپي اقدام نه و، بلکې د ناټو د غړو هېوادونو په ګډون د یوې پراخې ستراتیژۍ برخه ده. د هغه په وینا، که څه هم ټول هېوادونه په ښکاره ډول نه دي راڅرګند شوي، خو په یوه نه یوه بڼه په دې جګړه کې ښکېل دي.
په پایله کې، د بحث له ټولیزې شننې داسې ښکاري چې سیمه له جدي سیاسي او امنیتي ننګونو سره مخ ده. که څه هم د افغانستان او پاکستان ترمنځ ترینګلتیاوې دوام لري، خو د چین په منځګړیتوب روان مذاکرات کولی شي د تاوتریخوالي د کمېدو لامل شي، که په رښتیني ډول عملي شي. بل لور ته، د ایران او امریکا ترمنځ کړکېچ د سیمې پر سیاسي او اقتصادي وضعیت ژور اغېز کړی، او د کارپوهانو په باور، دا وضعیت ښایي د سیمې د ځواک توازن بدل کړي.
