مطلبی از نشریه گلوب اند میل با نویسیندگی تونی کیلر، در پی جنگ اخیر میان ایالات متحده امریکا و ایران، تحلیلها حاکی از آن است که برخلاف انتظار اولیه واشنگتن، این درگیری به تغییر معنادار در توازن قدرت منطقهای منجر شده و پیامدهای گستردهای برای بازیگران مختلف به همراه داشته است.
در این چارچوب، کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس از جمله بازیگرانی هستند که بیشترین هزینه را متحمل شدهاند. این کشورها که ثبات اقتصادی خود را بر پایه امنیت منطقهای و آزادی کشتیرانی بنا کردهاند، با اختلال در عبور و مرور از تنگه هرمز و افزایش ناامنی، با فشارهای اقتصادی و امنیتی روبهرو شدهاند.
از سوی دیگر، عملکرد نظامی امریکا اگرچه با هدف اعمال فشار حداکثری بر ایران صورت گرفت، اما بهدلیل نبود راهبرد مشخص، نتوانست به اهداف اعلامشده از جمله تغییر رفتار یا ساختار قدرت در تهران دست یابد. در عوض، ایران با حفظ اهرمهای فشار اقتصادی و امنیتی، توانست موقعیت خود را تقویت کرده و ابتکار عمل را در برخی حوزهها در دست گیرد.
در مورد اسرائیل نیز ارزیابیها نشان میدهد که اهداف بلندمدت این کشور در قبال ایران تحقق نیافته و نتیجه جنگ، به تقویت جایگاه راهبردی تهران انجامیده است. همزمان، ادامه تنشها در جبهه لبنان و نقش حزبالله، فشارهای بیشتری بر محیط امنیتی منطقه وارد کرده است.
لبنان نیز از جمله کشورهایی است که در این درگیری متحمل خسارات گسترده شده، در حالی که ساختارهای درگیر در بحران همچنان پابرجا ماندهاند. این وضعیت، چشمانداز ثبات در این کشور را بیش از پیش با ابهام مواجه کرده است.
در مقابل، ایران توانسته است با تکیه بر موقعیت ژئوپلیتیک و توانمندیهای نامتقارن، خود را از یک بازیگر تحت فشار به بازیگری با قدرت بازدارندگی بالاتر تبدیل کند. با این حال، پیامدهای داخلی این جنگ برای شهروندان ایرانی، از جمله احتمال افزایش فشارهای اقتصادی و اجتماعی، همچنان محل نگرانی است.
در سطح بینالمللی، چین از جمله بازیگرانی است که از این تحولات بهرهمند شده است. تضعیف نقش امریکا در منطقه، فضای بیشتری برای نقشآفرینی پکن فراهم کرده و جایگاه آن را در معادلات انرژی و دیپلماسی تقویت کرده است.
همچنین، افزایش قیمت نفت در پی این درگیری، به نفع انرژیهای تجدیدپذیر و تولیدکنندگان خارج از خاورمیانه تمام شده و توجه به تنوعبخشی منابع انرژی را افزایش داده است.
در مجموع، این جنگ نهتنها به تحقق اهداف اولیه امریکا منجر نشد، بلکه با ایجاد هزینههای گسترده برای متحدان واشنگتن، زمینهساز تغییر در موازنه قدرت منطقهای و افزایش نقش برخی بازیگران رقیب در عرصه بینالمللی شده است.