مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، در سخنرانی خود در نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس اعلام کرد که «نظام بینالمللی مبتنی بر قواعد» به رهبری ایالات متحده به پایان رسیده و دیگر قابل احیا نیست. او تأکید کرد کشورهایی مانند کانادا طی دههها از این نظم جهانی بهرهمند شده بودند، به نهادهای آن پیوستند و از ثبات و پیشبینیپذیری آن سود بردند، اما در عین حال از نارساییهای بنیادین آن نیز آگاه بودند.
کارنی با اشاره به اجرای گزینشی قوانین در نظام بینالملل گفت که قدرتهای بزرگ در مواقع لازم خود را از قواعد مستثنا میکردند. به گفته او، قواعد تجارت بهصورت نامتوازن اجرا میشد و حقوق بینالملل بسته به هویت متهم یا قربانی، با شدتهای متفاوتی اعمال میگردید. وی افزود که بسیاری از کشورها در این روند مشارکت داشتند و از پرداختن به فاصله میان شعارها و واقعیتها خودداری کردند.
نخستوزیر کانادا تأکید کرد که آنچه او از آن بهعنوان «تصور خوشایند اما نادرست» یاد کرد، دیگر کارآمد نیست. به باور او، در شرایط کنونی، یکپارچگی اقتصادی و زیرساختهای مالی بهطور آشکار از سوی قدرتهای مسلط بهعنوان ابزار فشار و اجبار اقتصادی مورد استفاده قرار میگیرند.
کارنی همچنین اتکا به توافقهای دوجانبه با قدرتهای مسلط را مورد انتقاد قرار داد و گفت مذاکره دوجانبه با یک هژمون، مذاکره از موضع ضعف است و چنین رویکردی نه بیانگر حاکمیت واقعی، بلکه نوعی نمایش حاکمیت همراه با پذیرش تبعیت به شمار میرود.
او در ادامه خواستار اتخاذ رویکردی مبتنی بر «واقعگرایی ارزشی» شد و از کشورهای دارای قدرت متوسط خواست با همکاری یکدیگر، مسیر سومی را در نظام جهانی شکل دهند؛ مسیری که به گفته او نه به «جهانی از دژهای بسته»، بلکه به شراکتهایی مبتنی بر ارزشها و استانداردهای مشترک منجر شود.
نخستوزیر کانادا در پایان سخنان خود هشدار داد که در نظام جهانی جدید، کشورهایی که در فرآیند تصمیمگیری حضور نداشته باشند، به حاشیه رانده خواهند شد.