مقامهای استرالیایی از بازداشت یکی از شناختهشدهترین نظامیان این کشور به اتهام ارتکاب جنایات جنگی در افغانستان خبر دادهاند. به گفته پلیس فدرال استرالیا، این فرد که رسانهها او را «بن رابرتز-اسمیت» معرفی کردهاند، صبح روز سهشنبه در فرودگاه سیدنی بازداشت شده است.
بر اساس اعلام رسمی، این نظامی پیشین ۴۷ ساله با پنج اتهام قتل در چارچوب جنایات جنگی مواجه است؛ اتهاماتی که به کشته شدن پنج شهروند غیرمسلح افغان در فاصله سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۲ مربوط میشود. مقامهای پلیس تأکید کردهاند که در صورت اثبات این اتهامات، برای هر مورد مجازات حبس ابد در نظر گرفته شده است.
پلیس فدرال استرالیا اعلام کرده است که قربانیان در زمان وقوع این حوادث در درگیریهای نظامی مشارکت نداشتهاند و بهگفته مقامها، آنان در حالی که بازداشت و غیرمسلح بودهاند، تحت کنترل نیروهای استرالیایی به قتل رسیدهاند. همچنین ادعا شده است که این افراد یا مستقیماً توسط متهم هدف قرار گرفتهاند یا به دستور او و توسط نیروهای تحت امرش کشته شدهاند.
رابرتز-اسمیت پیش از این بهعنوان یکی از پرافتخارترین نظامیان زنده استرالیا شناخته میشد و بهدلیل حضور در شش مأموریت در افغانستان بین سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۲، بالاترین نشانهای نظامی از جمله «نشان ویکتوریا» را دریافت کرده بود.
با این حال، اتهامات علیه او نخستینبار در سال ۲۰۱۸ از سوی برخی رسانهها مطرح شد. در گزارشهای منتشرشده، ادعاهایی از جمله تیراندازی به یک نوجوان غیرمسلح افغان و نیز کشتن یک زندانی با انداختن او از ارتفاع مطرح شده بود. رابرتز-اسمیت همواره این اتهامات را رد کرده است.
او در سالهای گذشته تلاش کرد از طریق دادگاه این گزارشها را رد کند، اما در سال ۲۰۲۳ یک قاضی دادگاه فدرال استرالیا حکم داد که بخش قابل توجهی از این ادعاها توسط رسانهها اثبات شده است. تلاش نهایی او برای تجدیدنظر نیز در سال ۲۰۲۵ از سوی دادگاه عالی رد شد.
این پرونده در چارچوب تحقیقات گستردهتری مطرح شده که به بررسی عملکرد نیروهای ویژه استرالیا در جنگ افغانستان میپردازد. در یک گزارش رسمی در سال ۲۰۲۰ نیز شواهدی از کشتار دهها زندانی غیرمسلح توسط نیروهای ویژه این کشور منتشر شده بود.
تحقیقات در این زمینه از سال ۲۰۲۱ توسط پلیس فدرال و دفتر ویژه بررسی جرایم جنگی آغاز شده و تاکنون دهها پرونده مرتبط مورد بررسی قرار گرفته است. مقامهای مسئول اعلام کردهاند که بهدلیل عدم دسترسی مستقیم به محل وقوع حوادث در افغانستان، روند تحقیقات با پیچیدگیهای فراوانی همراه بوده است.
قرار است این نظامی پیشین در همان روز بازداشت، در یکی از دادگاههای ایالت نیو ساوتولز حاضر شود. مقامهای قضایی تأکید کردهاند که در صورت دستیابی به شواهد بیشتر، امکان طرح اتهامات جدید علیه افراد دیگر نیز وجود دارد.