بیست و ششم دلو، برابر است با سیوهفتمین سالروز اخراج نیروهای اتحاد جماهیر شوروی سابق از افغانستان؛ روزی که پایان یکی از خونینترین و تأثیرگذارترین دورههای تاریخ معاصر کشور را رقم زد.
امارت اسلامی در یک اعلامیه، سیوهفتمین سالگرد اخراج نیروهای اتحاد جماهیر شوروی از افغانستان را تبریک گفت.
در اعلامیه آمده که سه بار آزادی افغانستان از اشغال در بیش از یک قرن گذشته، نشاندهنده آن است که مردم مسلمان افغانستان در راه پاسداری از دین و حفظ استقلال از عزم و تعهد راسخ برخوردار هستند.
ذبیح اللهالله مجاهد سخنگوی امارت اسلامی میگوید که جهتهای متجاوز باید از پیروزیهای جهاد در افغانستان عبرت گرفته و بار دیگر در برابر آزادی مردم این سرزمین گام برندارند.
مجاهد افزود: «جهاد، مبارزه، فداکاریها، هجرتها و رنجهایی که تمامی افغانها و مسلمانان در برابر اتحاد شوروی پیشین متحمل شدند، سبب گردید تا الله متعال این افتخار را نصیب مردم افغانستان سازد که قدرت بزرگی چون اتحاد شوروی وقت را شکست دادده و آن را وادار به خروج از سرزمین خویش نمایند.»
در ۶ جدی ۱۳۵۸، ارتش اتحاد جماهیر شوروی برای حمایت از حکومت حزب دموکراتیک خلق به افغانستان یورش برد. این مداخله نظامی با واکنش گسترده مردمی روبهرو شد و در پی آن، جبهههای مقاومت در سراسر کشور شکل گرفت.
عزیز ستانکزی، آگاه مسائل سیاسی، در این زمینه میگوید: «حکومتهای وابسته به شوروی از راه کودتا بر افغانستان حاکم شدند و بدون رضایت مردم بر این کشور تحمیل گردیدند. این حکومتها با پشتیبانی مستقیم اتحاد جماهیر شوروی، سیاستهای سرکوبگرانه، ظلم و بیعدالتی را علیه مردم افغانستان آغاز کردند. در برابر این وضعیت، مردم افغانستان به پا خاستند و اکثریت جامعه در برابر این حکومتها قرار گرفت. مقاومت سراسری شکل گرفت و کشور وارد یکی از دشوارترین دورههای تاریخ خود شد.»
به باور آگاهان سیاسی، خروج نیروهای شوروی از افغانستان نهتنها رویدادی سرنوشتساز برای مردم افغانستان و تاریخ اتحاد شوروی بود، بلکه نشان داد هیچ نیروی خارجی نمیتواند برای همیشه در سرزمینی بیگانه باقی بماند.
واحد فقیری، آگاه روابط بین الملل در این مورد به خبرگزاری آفاق گفت: «خروج نیروهای جماهیر شوروی از افغانستان، نهتنها برای مردم افغانستان، بلکه برای تاریخ روسیه و اتحاد شوروی نیز روزی بسیار مهم و سرنوشتساز است. این رویداد به ما نشان میدهد که هیچ نیروی خارجی نمیتواند برای همیشه در سرزمینی بیگانه باقی بماند و سرانجام ناگزیر به ترک آن خواهد شد. متأسفانه افغانستان پس از خروج نیروهای شوروی، بهجای حرکت بهسوی صلح و بازسازی، وارد مرحلهای تازه از درگیریهای داخلی شد. این جنگها خسارات سنگینی بر وحدت ملی، پیشرفت و ثبات کشور وارد کرد و افغانستان را از مسیر توسعه دور ساخت.»
بلال فاطمی، آگاه روابط بینالملل میگوید که با خروج نیروهای شوروی، جنگ در افغانستان پایان نیافت و پس از آن، افغانستان وارد مرحلهای تازه از بحرانهای سیاسی و درگیریهای نظامی شد. او افزود: «متأسفانه این روز، تنها پایان یک اشغال نبود، بلکه آغازی برای بدبختیهای بعدی و شروع مرحلهٔ تازهای از رقابت و برنامههای قدرتهای بزرگ جهان بود.»
اشغال افغانستان از سوی اتحاد جماهیر شوروی، نزدیک به یک دهه ادامه یافت و هزینههای سنگین سیاسی، اقتصادی و اجتماعی بر کشور تحمیل کرد؛ پیامدهایی که آثار آن تا امروز نیز محسوس است.
سرانجام پس از سالها مقاومت مردم افغانستان، افزایش فشارهای بینالمللی و تحمیل هزینههای سنگین نظامی، ارتش سرخ شوروی در افغانستان شکست خورد و در ۲۶ دلو ۱۳۶۷ آخرین سرباز شوروی خاک افغانستان را ترک کرد. این خروج بهعنوان یکی از بزرگترین شکستهای نظامی اتحاد شوروی در تاریخ معاصر یاد میشود.