در حالیکه اوضاع افغانستان همچنان یکی از محورهای کلیدی سیاستهای منطقهای و بینالمللی است، ضمیر کابلوف، نماینده ویژه روسیه برای افغانستان، از نبود هرگونه تماس یا مذاکره مستقیم میان مسکو و واشنگتن در اینباره خبر داده است. او در گفتوگو با خبرگزاری «تاس» تصریح کرده که در سال ۲۰۲۳ نیز هیچ کانال دوجانبهای میان دو کشور فعال نبوده و حتی با توماس ویست، نماینده وقت امریکا برای افغانستان، هیچگونه گفتوگویی صورت نگرفته است. کابلوف همچنین به نشست دوحه اشاره کرده و گفته که او و نماینده چین نپذیرفتند با کشوری در یک تیم باشند که داراییهای مردم افغانستان را توقیف کرده و از بازگرداندن آن خودداری میکند. کابلوف تصریح کرده است: «من و ویست در آنجا بودیم، اما من و همتای چینیام، یوی شیاویونگ، نماینده ویژه وزارت خارجه چین در امور افغانستان به گوترش گفتیم که نمیتوانیم در یک تیم با کشوری باشیم که پولهای مردم افغانستان را دزدیده و آنرا باز نمیگرداند.»
معین گل څمکنی، آگاه مسایل سیاسی به خبرگزاری آفاق گفت: «پیش از آنکه روسیه افغانستان را به رسمیت بشناسد، میان دو کشور بحثهایی وجود داشت و در این شکی نیست. اما پس از بهرسمیت شناختن افغانستان از سوی روسیه، بازی تغییر کرد. در حال حاضر، فکر نمیکنم که روسیه در سطح گستردهای با افغانستان وارد گفتوگو باشد.»
برخی از آگاهان سیاسی بر این باورند که چین و روسیه از مسیر همکاریهای اقتصادی و کاهش فشارهای سیاسی، بستر تعامل رسمی میان کشورهای منطقه و امارت اسلامی افغانستان را فراهم کردهاند. به گفته آنان، این رویکرد میتواند به الگویی برای کشورهای غربی نیز تبدیل شود تا با درنظر گرفتن شروط حقوق بشری، بهسمت تعامل تدریجی و پایدار با امارت اسلامی گام بردارند.
روحالله هوتک، آگاه مسایل سیاسی در این مورد به خبرگزاری آفاق گفت: «چین و روسیه هر دو از طریق همکاریهای اقتصادی و با کاهش فشارهای سیاسی، زمینه را برای تعامل رسمی بیشتر کشورهای منطقه با امارت اسلامی افغانستان فراهم میسازند. این روند میتواند الگویی باشد که در پی افزایش فشارهای منطقهای، حتی کشورهای غربی نیز بهصورت مشروط و در چارچوب موضوعات حقوق بشری، به سمت تعامل پایدار با امارت اسلامی افغانستان حرکت کنند.»
اسدالله ندیم، آگاه مسایل سیاسی همچنان به آفاق گفت: «روسیه در حال حاضر یگانه کشوری است که حکومت فعلی افغانستان را بهگونهٔ رسمی به رسمیت شناخته است؛ از همینرو، سطح روابط حکومت فعلی افغانستان با روسیه در وضعیت عالی قرار دارد. روسیه از قدرتهای مؤثر منطقه بهشمار میرود و یک قدرت منطقهای محسوب میشود، هرچند در شرایط کنونی شاید نتوان آنرا بهعنوان یک قدرت جهانی مطلق تعریف کرد.»
این در حالیست که روسیه پس از به رسمیتشناسی امارت اسلامی، روابط عملی خود با کابل را حفظ کرده و در پی ایجاد چارچوبی برای تعامل منطقهای است؛ رویکردی که میتواند زمینهساز تعامل دیگر کشورها نیز شود.