ذبیحالله مجاهد، سخنگوی امارت اسلامی، در واکنش به اظهارات دبیرکل سازمان ملل درباره افغانستان تأکید کرد که این سازمان باید به حقوق کشورها و ملتها احترام بگذارد و از دخالت در امور داخلی و ارزشی افغانستان پرهیز کند. مجاهد تصریح کرد: «اولین اصل سازمان ملل این است که عمل کشورها باید مورد احترام قرار گیرد، زیرا هر کشور حقوق قانونی خود را دارد و ملتها نیز حقوقی دارند. سیاستهای سازمان ملل نباید باعث تلف حقوق افراد شود. پیشرفت ها وجود دارد در افغانستان مشهود است و اما برخی مسایل مربوط مسایل ارزشی و امور داخلی است و سازمان ملل نباید در آنها مداخله کند. این سازمان باید وظایف خود را انجام دهد، روابط نزدیک و تماس مستقیم با کشورها داشته باشد و حقوق ملتها را محترم بشمارد.»
این موضعگیری در حالی صورت گرفت که آنتونیو گوترش در نشست خبری، هشدار داد قطع کامل روابط با امارت اسلامی میتواند پیامدهای بدتری نسبت به تعامل محدود داشته باشد. گوترش افزود سازمان ملل در برخی حوزهها، مانند بخش خصوصی، توانسته زمینه کار زنان را فراهم کند، اما کارمندان زن هنوز اجازه فعالیت در دفتر مرکزی را ندارند. گوترش اضافه کرد: «این واقعاً یک دوراهی است که هر روز با آن روبهرو هستیم. آیا باید به تعامل در برخی حوزههای مشخص ادامه بدهیم؟ در بعضی از آنها، نتایج مثبتی به دست آمده است؛ برای مثال در بخش خصوصی، توانستهایم زمینه کار زنان را در چند حوزه فراهم کنیم بنابراین، این واقعاً یک دوراهی است. تا این لحظه فکر کردهایم که ادامه تعامل بهتر از قطع آن است.»
دبیرکل سازمان ملل اعلام کرد این نهاد به چهار هدف اساسی در افغانستان متعهد است. به گفته او، پیشرفتها در سه حوزه کلیدی شامل ایجاد حکومت فراگیر، رعایت حقوق بشر بهویژه حقوق زنان و دختران، و مقابله با هراسافگنی کمرنگ بوده؛ اما در زمینه مبارزه با قاچاق مواد مخدر پیشرفت چشمگیر حاصل شده است.
دبیرکل سازمان بیان داشت: «ما همچنان کاملاً متعهد به چهار هدف اساسی در افغانستان هستیم: اول، اطمینان از اینکه نهادهای افغانستان واقعاً فراگیر باشند و همه اقوام و همه بخشهای جامعه در آنها نمایندگی داشته باشند. ما این را شرط پایهای برای تثبیت صلح میدانیم. دوم، ما معتقدیم احترام به حقوق بشر ــ بهویژه حقوق زنان و دختران ــ کاملاً ضروری است. سوم، ضرورت اطمینان از اینکه هیچ سازمان تروریستی نتواند از افغانستان برای حمله به کشورهای دیگر استفاده کند و چهارم، نیاز به کنترل قاچاق مواد مخدر است؛ در این زمینه باید اذعان کنیم که از زمان به قدرت رسیدن طالبات، پیشرفتهای معناداری حاصل شده است.»
در همین حال، شماری از آگاهان سیاسی میگویند که تعامل میان کابل و سازمان ملل و مذاکرات مداوم با این سازمان اهمیت زیادی دارد. به گفته آنان سفر اخیر معاون دبیرکل سازمان ملل نیز فرصتهای جدیدی برای گفتگو و حل مشکلات فراهم کرد.
«سیاست تعامل با طرف افغانستان و مذاکرات مداوم که با هدف پیشبرد همکاری میان افغانستان و سازمان ملل متحد برگزار میشود، اهمیت دارد. سفر معاون سازمان ملل به افغانستان نیز فرصتهایی فراهم میکند تا راههای جدیدی برای گفتگو و حل مشکلات از طریق مذاکره پیدا شود. از این طریق، هر دو طرف، یعنی افغانستان و سازمان ملل، میتوانند به نتایج مثبت و حل منازعات دست یابند.»
پیشتر، رزمری دیکارلو، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور سیاسی و صلح، در سفر سهروزه خود به کابل با مقامات ارشد امارت اسلامی درباره امنیت، ثبات، مبارزه با مواد مخدر و وضعیت حقوق زنان گفتگو کرد. او از مقامهای امارت اسلامی خواست تا محدودیتها علیه زنان، از جمله ممنوعیت کار و آموزش، لغو شود و اعلام کرد که کابل میزبان دور بعدی نشست گروه کاری در چارچوب روند دوحه به رهبری سازمان ملل خواهد بود.