تنگهای که قرار بود باز بماند، حالا در آستانه یک انسداد تمامعیار قرار دارد. دونالد ترامپ، که پیشتر بر آزادی کشتیرانی تأکید میکرد، حالا فرمان محاصره تنگه صادر کرده است. در پی بنبست در مذاکرات صلح میان تهران و واشینگتن، کاخ سفید نخستین اقدام واکنشی و تهاجمی خود را کلید زد.
دونالد ترامپ، دستور محاصره تنگه هرمز توسط نیروی دریایی این کشور را صادر کرد و تأکید کرد: «نیروی دریایی امریکا، از همین حالا روند محاصره هر کشتیای را که سعی در ورود یا خروج از تنگه هرمز دارد، آغاز خواهد کرد. من همچنین به نیروی دریایی خود دستور دادهام که هر کشتیای را که در آبهای بینالمللی به ایران عوارض پرداخت کرده است، جستجو و توقیف کند. هیچکس که عوارض غیرقانونی بپردازد، عبور امن در آبهای آزاد نخواهد داشت.»
بلافاصله پس از این فرمان، ستاد فرماندهی مرکزی امریکا (سنتکام) با صدور بیانیهای از عملیاتی شدن این دستور خبر داد. سنتکام اعلام کرد که نیروهای تحت امرش از ساعت 05:۳۰ عصر امروز ۲۴ حمل، اجرای محاصره دریایی تمامی ترددهای دریایی به مقصد یا از مبدأ بنادر ایران را آغاز خواهند کرد.
پس از این دستور، بازارهای جهانی انرژی با افزایش قیمت روبرو شدند. قیمت نفت امریکا تنها در یک شب، با جهشی ۸ دالری، مرز ۱۰۵ دالر را درنوردید. نفت خام نیز با رشدی ۷ دالری، به بیش از ۱۰۲ دالر رسید. تحلیلگران هشدار میدهند با تداوم این وضعیت، عبور نفت از سطح ۱۱۰ دالر حتمی است؛ کابوسی که میتواند اقتصاد جهانی را فلج کند.
در ایران، این اقدام با واکنش تند و تحقیرآمیز رئیس مجلس روبرو شد. محمدباقر قالیباف، به واشینگتن هشدار داد که ایران هرگز تحت فشار تسلیم نخواهد شد. رئیس مجلس ایران هشدار داد: «اگر بجنگید، میجنگیم و اگر با منطق جلو بیایید با منطق برخورد میکنیم. بار دیگر اراده ما را امتحان کنند تا درس بزرگتری به آنها بدهیم. از قیمتهای فعلی سوخت لذت ببرید. با این بهاصطلاح “محاصره”، به زودی دلتان برای پترول ۴ تا ۵ دالری تنگ خواهد شد.»
اما در جبهه متحدان امریکا، این تصمیم با تردید و فاصلهگیریروبهرو شده است. بریتانیا اعلام کرده که در عملیات محاصرهای که واشنگتن دنبال میکند، مشارکت نخواهد کرد.
در داخل امریکا نیز، انتقادها بهسرعت بالا گرفته است. شماری از سناتوران برجسته، این تصمیم را فاجعهبار و فاقد کارایی توصیف کردهاند.
کریس مورفی سناتور امریکایی در این باره افزود: «ما حالا تنگه هرمز را میبندیم؛ این به همان اندازه که فکر میکنید احمقانه است. این نمونهای روشن از اشتباهی فاجعهبار است که به دلیل غرور و تکبر لجامگسیخته، اشتباه فاجعهبار دیگری را به بار میآورد.»
مارک وارنر سناتور دیگر امریکا میگوید: «نمیفهمم چگونه محاصره تنگه قرار است ایرانیها را وادار به باز کردن آن کند! این محاصره، کنترل ایران بر تنگه هرمز را تضعیف نخواهد کرد. ایرانیها صدها قایق تندرو دارند که میتوانند همچنان این تنگه را ببندند. این قرار است چطور قیمت پترول را پایین بیاورد؟»
حالا جهان چشمان خود را به آبیهای پرتلاطم هرمز دوخته است. بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران سیاسی در واشینگتن معتقدند که ترامپ در چنبره جنگی که خود برافروخته، گرفتار شده. دستورهای ضد و نقیض و این محاصره پرهزینه، بیش از آنکه یک استراتژی نظامی باشد، تلاش و تقلایی است برای رهایی از دامی که در خاورمیانه پهن شده؛ دامی که ترامپ خود معمار آن بود و حالا راه خروجی از آن نمییابد.