در حالیکه جنگ مشترک امریکا و اسرائیل با ایران وارد نوزدهمین روز خود شده، نشانهها از پیچیدهتر شدن معادلات و افزایش شکافها در جبهههای سیاسی و نظامی غرب حکایت دارد؛ وضعیتی که نهتنها چشمانداز پایان درگیری را دورتر کرده، بلکه دامنه آن را نیز گسترش داده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری امریکا، با قدردانی از حمایت کشورهای عربی خاورمیانه اعلام کرد که امریکا برای پیشبرد حملات خود نیاز و تمایلی به کمک متحدان ناتو ندارد. وی گفت که توان نظامی ایران از هر جهت بهشدت تضعیف شده است و واشینگتن بهعنوان قدرتمندترین کشور جهان، بهتنهایی اهداف خود را محقق خواهد کرد.
دونالد ترامپ افزود: «هنوز آماده ترک منطقه نیست، اما در آیندهای بسیار نزدیک این کار را انجام خواهد داد. ایران از هر جهت بهشدت تضعیف شده است، در حالی که از حمایت گسترده کشورهای خاورمیانه برخوردار بودیم اما عملا هیچ حمایتی از ناتو دریافت نکردیم.»
ترامپ درحالی این سخنان را گفته است که شماری از رسانهها گزارش دادند که مجتبی خامنهای رهبری جدید جمهوری اسلامی، با اتخاذ موضعی بسیار سختگیرانه و جدی، تمامی پیشنهادهای میانجیگرانه برای آتشبس را رد کرده است. وی تاکید کرده است که پیش از هرگونه مذاکره، ایالات متحده و اسرائیل باید به زانو درآورده شوند، شکست را بپذیرند و غرامت بپردازند.
در جبهه میدانی، بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل اعلام کرد که ارتش اسرائیل علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی و غلامرضا سلیمانی، فرمانده بسیج ایران را هدف قرار داده است. نخست وزیر اسرائیل تصریح کرد: «در ۲۴ ساعت گذشته، ما دو نفر از سران ایران را از بین بردیم؛ دو نفر از بالاترین سران حکومت ایران. هواپیماهای ما در حال ضربه زدن به نیروهای ایران در روی زمین، در چهارراهها و در میدانهای شهرها هستند.»
این خبر با اندکی تأخیر، از سوی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی ایران تایید شد. امير حاتمی، فرمانده کل ارتش ايران، تهديد کرد که پاسخ قاطع داده خواهد شد. او هشدار داد: «در زمان و مکان مناسب، پاسخی قاطع، بازدارنده و پشيمانکننده به امریکای جنايتکار و رژيم صهيونيستی خونخوار داده خواهد شد.»
جنگ امریکا و اسرائیل علیه ایران نهتنها در سطح جهانی با حمایت متحدان روبهرو نشده، بلکه نشانههایی از اختلاف و گسست در داخل دولت ترامپ نیز دیده میشود. جوزف کنت، مدیر مرکز ملی مبارزه با تروریسم، در اعتراض به این رویکرد استعفا داد و اعلام کرد که این جنگ تحت فشار لابی اسرائیل آغاز شده است.
مدیر پیشین مرکز ملی مبارزه با تروریسم تأکید کرد: «نمی توانم با وجدان آسوده از جنگ جاری در ایران حمایت کنم. ایران تهدیدی فوری برای کشور ما محسوب نمی شود و این جنگ در نتیجه فشار اسرائیل و لابی قدرتمند امریکایی آن آغاز شده است. آنچه در ایران انجام میشود، امریکا را به سوی افول و آشوب بیشتر سوق میدهد.»
خاورمیانه اکنون در میانه طوفانی ایستاده است که در آن، دیپلماسی جای خود را به غرش موشکها داده و آینده منطقه بیش از هر زمان دیگری به نتایج این آزمون سرنوشت ساز گره خورده است.
آیا واشینگتن میتواند بدون همراهی ناتو و با وجود مخالفتهای داخلی، این قمار بزرگ در خاورمیانه را به سرانجام برساند یا جهان شاهد فروپاشی نظمهای قدیمی در شعلههای این نبرد خواهد بود؟