در بحبوحه تشدید تنشهای منطقهای و گسترش دامنه جنگ میان ایالات متحده، اسرائیل و ایران، نشریه میدل ایست آی (Middle East Eye) در گزارشی تحلیلی به قلم الیس گیووری تصویری نگرانکننده از پیامدهای اقتصادی این جنگ بر امارات متحده عربی ارائه میدهد؛ کشوری که طی دو دهه گذشته خود را بهعنوان یک مرکز ثبات و تجارت در خاورمیانه معرفی کرده بود، اما اکنون بهگفته این گزارش با «یکی از جدیترین شوکهای اقتصادی در دهههای اخیر» مواجه شده است.
ضربه مستقیم به بازارهای مالی
بر اساس این گزارش، تنها در فاصله یک ماه از آغاز جنگ (از ۲۸ فیبروری ۲۰۲۶)، بیش از ۱۲۰ میلیارد دالر از ارزش بازارهای سهام دبی و ابوظبی از بین رفته است. شاخص بورس دبی بیشترین آسیب را متحمل شده و ۱۶ درصد سقوط کرده؛ رقمی که بیش از دو برابر کاهش ثبتشده در بازار ابوظبی است.
این در حالی است که برخی کشورهای منطقه مانند عربستان سعودی و عمان، به دلیل افزایش قیمت نفت، شاهد رشد بازارهای خود بودهاند. اما ساختار اقتصادی امارات – که بر گردشگری، املاک، خدمات مالی و لجستیک متکی است – آن را بهطور مستقیم در معرض شوکهای ژئوپلیتیکی قرار داده است.
تحلیل این نشریه نشان میدهد که مدل اقتصادی جهانیشده امارات، که زمانی مزیت رقابتی محسوب میشد، اکنون به یک نقطه ضعف تبدیل شده است. وابستگی بالا به جریان سرمایه خارجی، گردشگران و نیروی کار مهاجر، باعث شده تا هرگونه بیثباتی امنیتی بهسرعت به اقتصاد منتقل شود.
در همین چارچوب، تا تاریخ ۲۸ مارچ، ایران ۳۹۸ موشک بالستیک، ۱۸۷۲ پهپاد و ۱۵ موشک کروز به سمت امارات شلیک کرده است؛ رقمی که این کشور را پس از اسرائیل به یکی از اصلیترین اهداف حملات تبدیل کرده است. این حملات، باعث خسارات حساسی در فرودگاه دبی، برج العرب، پالم جمیرا و منطقه صنعتی فجیره شده است.
سقوط بازار املاک؛ پایان رویای دبی؟
میدل ایست آی نوشته که بخش املاک، که یکی از نمادهای برند اقتصادی امارات محسوب میشود، اکنون تحت فشار شدید قرار دارد. طبق دادههای ارائهشده: شاخص املاک دبی تا پایان مارچ حداقل ۱۶ درصد کاهش یافته است. معاملات مرتبط به املاک نسبت به سال گذشته ۳۷ درصد کاهش نشان میدهد. حجم فروش نسبت به فیبروری ۲۰۲۶ بیش از ۵۰ درصد سقوط کرده است. برخی املاک با تخفیف ۱۰ تا ۱۵ درصدی برای فروش فوری عرضه میشوند و سهام شرکتهایی مانند اعمار پراپرتیز بیش از ۲۵ درصد افت داشته است. این در حالی است که تنها چند ماه پیش، در اواخر ۲۰۲۵، حجم معاملات این بازار به بیش از ۱۴۷ میلیارد دالر رسیده بود و از آن بهعنوان یکی از پویاترین بازارهای املاک جهان یاد میشد.
همزمان، مؤسسات مالی بینالمللی پیشبینی کردهاند که رشد جمعیت – که موتور تقاضای مسکن در امارات است – بهشدت کاهش یابد: حدود ۱ درصد در سال جاری و بهطور متوسط ۲ درصد تا سال ۲۰۳۱؛ رقمی که بهمراتب پایینتر از روند قبلی (۴ درصد) است.
گردشگری و هوانوردی؛ ستونهای در حال فروپاشی
براساس گزارش این نشریه، گردشگری، بهویژه در دبی، نقش کلیدی در اقتصاد امارات دارد. این شهر در سال ۲۰۲۵ بیش از ۲۰ میلیون گردشگر بینالمللی جذب کرده بود و حدود نیمی از بازار کالاهای لوکس خاورمیانه را در اختیار داشت. اما جنگ این روند را بهشدت مختل کرده است.
در ادامه این گزارش آمده که بخش هوانوردی، یکی از ارکان حیاتی اقتصاد امارات نیز ضربه سنگینی خورده؛ طوریکه، بیش از ۱۸,۴۰۰ پرواز لغو شده است. تنها در یک روز، بیش از ۳,۴۰۰ پرواز در فرودگاههای دبی، ابوظبی و شارجه لغو شدهاند. فرودگاه بینالمللی دبی، با ظرفیت سالانه حدود ۹۵ میلیون مسافر، در پی حملات آسیب دیده و در ۱ مارچ بهطور کامل تعطیل شده است. شرکتهای هواپیمایی بزرگ مانند امارات و اتحاد فعالیتهای خود را متوقف کردهاند و انتظار میرود میلیاردها دالر خسارت متحمل شوند.
رزرو هتلها کاهش یافته، قیمتها سقوط کرده و گزارشهایی از پرداخت تا ۲۵۰ هزار دالر توسط برخی ثروتمندان برای خروج اضطراری از این کشور منتشر شده است.
فشار بر ساکنان خارجی و تصویر بینالمللی
یکی از ابعاد مهم این بحران، تأثیر آن بر تصویر بینالمللی امارات است. به نوشته میدل ایست آی، این کشور همواره تلاش کرده خود را بهعنوان جزیرهای امن در منطقهای بیثبات معرفی کند. اما اکنون نشانههایی از سختگیری نسبت به اتباع خارجی مشاهده میشود.
بر اساس این گزارش، دستکم ۷۰ تبعه بریتانیایی بهدلیل فیلمبرداری از حملات بازداشت شدهاند. همچنین مقامات هشدار دادهاند که انتشار چنین ویدیوهایی میتواند به جریمههایی بیش از ۲۶۰ هزار دالر و حتی ۱۰ سال زندان منجر شود. این اقدامات، بهگفته تحلیلگران، ممکن است بیش از پیش به اعتبار جهانی امارات آسیب بزند.
گزارش این نشریه نشان میدهد که جنگ جاری نهتنها یک بحران امنیتی، بلکه یک آزمون جدی برای مدل اقتصادی امارات است. اقتصادی که بر پایه اعتماد، ثبات و جریان آزاد سرمایه و انسان بنا شده بود، اکنون با چالشی بنیادین مواجه شده است.
در سطح کلان، این بحران سه واقعیت کلیدی را برجسته میکند، یک، آسیبپذیری اقتصادهای خدماتمحور در برابر شوکهای ژئوپلیتیکی. دو، نقش حیاتی امنیت در حفظ جریان سرمایه و گردشگری. سه، محدودیتهای مدلهای اقتصادی مبتنی بر جهانیسازی در مناطق پرتنش.
اگرچه مقامات امارات تلاش دارند با نمایشهای عمومی و پیامهای اطمینانبخش، وضعیت را کنترل کنند، اما دادههای اقتصادی و روندهای میدانی نشان میدهد که بازگشت به شرایط پیش از جنگ، حتی در سناریوی پایان سریع درگیری، نیازمند زمان، اصلاحات ساختاری و بازسازی اعتماد بینالمللی خواهد بود.