پس از محاصرۀ دریایی ونزویلا و حملات پیدرپی به کشتیهای وابسته به این کشور، سرانجام دونالد ترامپ، رییسجمهور امریکا شب جمعه، ساعت ۱۱:۴۶دقیقه، فرمان آغاز عملیات نظامی علیه این کشور را صادر کرد. رییس ستاد ارتش امریکا اعلام کرد که در این عملیات، بیش از ۱۵۰ فروند هواپیما از ۲۰ پایگاه مختلف بهکار گرفته شد و کل عملیات تنها دو ساعت و بیست دقیقه به طول انجامید. به گفته وی، این نیروها ساعت ۲۰:۰۰ شب در خانه که نیکولاس مادورو، رییسجمهور ونزویلا قرار داشت، فرود آمدند و پس از بازداشت وی، ساعت ۰۴:۲۹ دقیقه بامداد، مادرو را سوار یک هواپیمابر امریکایی کرده و به نیویارک منتقل کردند. چند ساعت پس از بازداشت مادورو، دونالد ترامپ، در نشستی اعلام کرد که امریکا «ادارهی ونزویلا» را بر عهده خواهد گرفت و این وضعیت تا زمانی ادامه مییابد که یک «گذار سیاسی امن، درست و سنجیده» انجام شود. ترامپ گفت: «به دستور من، نیروهای امریکا عملیات نظامی فوقالعاده در ونزویلا انجام دادند که در آن از قدرت نظامی عظیم امریکا کار گرفته شد. این حمله از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون نظیر نداشته است. این کاربرد نیرو، علیه یک قلعه نظامی بسیار مستحکم در قلب کاراکاس بود تا نیکولاس مادرو، دیکتاتور یاغی را به سزای اعمالش برسانند. این خیرهکنندهترین نمایش قدرت امریکا بود. هیچ کشور در جهان نمیتوانست به آنچه امریکا دیروز دست یافت، دست یابد.»
ترامپ در این نشست افزود که مادورو با اتهامهای سنگین مرتبط با قاچاق مواد مخدر مواجه است که در دادگاههای ایالات متحده محاکمه خواهد شد. رییسجمهور امریکا تصریح کرد: «در یک دورۀ زمانی تمام توان ونزویلا از بین رفت و نیروهای امریکایی در تاریکی شب مادورو را بازداشت کردند و او اکنون با عدالت امریکایی روبه رو است. برای او و همسرش در ناحیه جنوبی نیویارک به دلیل کمپاین تروریزم مرگبار مواد مخدر علیه امریکا اعلام جرم شده است.»
در حالی مادورو به نیویارک منتقل شده که زهران ممدانی، شهردار جدید نیویارک، این حمله را اقدامی جنگی آشکار توصیف کرد و آن را نقض صریح قوانین بینالمللی دانست. ممدانی تصریح کرد: «تلاش آشکار برای تغییر نظام یک کشور نهتنها بر افراد خارج از کشور تأثیر میگذارد، بل مستقیماً بر نیویورکیها، از جمله دهها هزار ونزوئلایی که نیویورک را خانه خود میدانند، اثرگذار خواهد بود.»
لری جانسون، تحلیلگر پیشین سازمان اطلاعات مرکزی امریکا “سیا” و مهدی حسن، مجری مشهور امریکایی در واکنش به حمله امریکا به ونزویلا گفتند که کشورهای غربی قابل اعتماد نیستند و ترامپ غیرقانونی عمل کرده است.
جانسون گفت: «ایالات متحده هیچ توجهی به حقوق بینالملل ندارد. اکنون روسیه و چین یکبار دیگر دیدند که نمیتوان به غرب اعتماد کرد.»
مهدی حسن نیز گفت: «جورج بوش دستکم پیش از حمله و اشغال عراق، قطعنامه کنگره را دریافت کرد و تلاش کرد در سازمان ملل قطعنامهای را تصویب کند؛ اما ترامپ حتی با گروه ۸ نفره در کنگره هم مشورت نکرد و اکنون خود را حاکم ونزویلا اعلام میکند.»
کامالا هریس، معاون رییسجمهور پیشین امریکا گفت که ماجرای اصلی نفت ونزویلا است. هریس، افزود: «اقدامات دونالد ترامپ در ونزویلا، امریکا را امنتر و قدرتمندتر نمیکند و در واقع یک اقدام غیرقانونی و ناعاقلانه بود. مردم امریکا این را نمیخواهند و از دروغ شنیدن خسته شدهاند و امریکا به رهبری نیاز دارد که اولویتهایش کاهش هزینهها برای خانوادههای کارگر، اجرای حاکمیت قانون، تقویت ائتلافها و مهمتر از همه قرار دادن مردم امریکا در اولویت باشد.»
روسیه، چین، ایران و کوریای شمالی این اقدام را محکوم کردند و آن را نقض حاکمیت ملی و قوانین بینالملل دانستند. دبیرکل سازمان ملل نیز نسبت به پیامدهای این اقدام برای صلح و ثبات منطقه هشدار داد. اتحادیه اروپا هم خواستار گذار مسالمتآمیز قدرت و رعایت حقوق بینالملل شدند.
شماری از آگاهان روابط بینالملل، اقدام امریکا را علیه رییسجمهور ونزویلا زورگویی و خلاف قوانین بینالملل میدانند و تاکید میکنند که رییس جمهور این کشور به منظور به دست آوردن نفت ونزویلا دست به چنین اقدامی زده است.
بر مبنای آمار موسسه انرژی مستقر در لندن، ونزویلا حدود ۱۷ درصد از ذخایر جهانی نفت معادل ۳۰۳ میلیارد بشکه نفت را در اختیار دارد و از این منظر حتا از عربستان سعودی نیز پیشی گرفته است. چیزی که ترامپ نیز گفت که امریکا از ذخایر عظیم نفتی آن استفاده خواهد کرد.
با این همه، سرنوشت ونزویلا و رییسجمهور مخلوع آن پس از این عملیات نظامی و بازداشت چه خواهد شد. آیا ونزویلا در مسیری گام برمیدارد که روزی عراق آن را تجربه کرد، یا شرایط این کشور سرنوشتی متفاوت رقم خواهد زد؟