پس از کشیدهشدن اعتراضات اقتصادی ایران به خشونت، گزارشهای متعددی از نقشآفرینی امریکا و اسراییل در این خشونتها منتشر شده است. مقامهای ایرانی این دو کشور را متهم میکنند که با اعزام نیرو، اعتراضات را به خشونت کشانیدهاند.
همزمان با شانزدهمین روز اعتراضات، مسعود پزشکیان، رییسجمهور ایران این اتهامها را صریحتر مطرح کرد و گفت که واشنگتن و تلآویو با تحریک معترضان بهدنبال «آشوب» در ایران هستند. او از شهروندان ایران خواست صف خود را از «مسببان اغتشاش» جدا کنند و تأکید کرد دولت برای حل مشکلات اقتصادی مصمم است.
درهمین حال، هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه مدعی شد که دستگاه اطلاعاتی «موساد» در اسراییل مردم ایران را به اعتراض علیه حکومت خود تحریک میکند. آقای فیدان تصریح کرد: «اسراییل از چالشهای اقتصادی و اعتراضات مردم ایران برای تعمیق شکافها و تضعیف ثبات حکومت ایران استفاده میکند. موساد این اقدام را پنهان نمیکند و از طریق اینترنت و حسابهای توییتر، ایرانیها را به برخاستن علیه نظام دعوت میکند.»
ایالات متحده در کنار حمایت علنی از اعتراضات ایران، رضا پهلوی را بهعنوان گزینهای برای در دست گرفتن قدرت مطرح کرده است؛ چهرهای که به نوشته روزنامه «اورشلیم پست» نه وحدتبخش، بلکه نماد «طرد و حذف» به شمار میرود. این رسانه تأکید کرده که پهلوی نیرویی فرسوده و فاقد ارتباط با آینده ایران و صلاحیت رهبری است.
همزمان، الکساندر کنیازف، پژوهشگر روستبار، بازگشت دودمان پهلوی به قدرت را عملاً ناممکن دانسته است. او با اشاره به پیشینه تاریخی و قومی ایران، از نگاه منفی آذربایجانیها و کردها به دوره پهلوی سخن میگوید. به باور کنیازف، بازگشت پهلویها نه راهحل سیاسی، بلکه تهدیدی برای انسجام ملی ایران است. وی نتیجه میگیرد «کارت پهلوی» بیش از ایجاد ثبات، به تضعیف یکپارچگی سرزمینی کشور منجر خواهد شد.
در کنار این مواضع، دونالد ترامپ که پیشتر رضا پهلوی را گزینهای مناسب برای آینده ایران میدانست، اخیراً اعلام کرده که او دیگر گزینه مناسبی برای رهبری آینده ایران نیست. آگاهان سیاسی میگویند که اعتراضات به تشویق امریکا و اسراییل شکل گرفته و واشنگتن بیپرده در امور کشورها مداخله میکند و این امر خلاف تمام قوانین جهانی است.
عبداللطیف پدرام، رهبر حزب گنکره ملی افغانستان در در بارهٔ اوضاع جاری ایران و حرکات تحریکآمیز امریکا و اسراییل در مصاحبهای گفت که جمهوری اسلامی سقوط نخواهد کرد و قویتر از آن چیزی است که آنها فکر میکنند. او همچنین گفته که رضا پهلوی را هیچ کسی حتی امریکا قبول ندارد.
با طولانیشدن اعتراضات در ایران، گمانهزنیها درباره احتمال حمله نظامی امریکا و اسراییل شدت گرفته است. در واکنش، محمدباقر قالیباف، رییس مجلس ایران، به دونالد ترامپ، رییس جمهور امریکا هشدار داد که هرگونه حمله به تهران با پاسخ مستقیم ایران علیه اسراییل و پایگاههای نظامی امریکا در منطقه روبهرو خواهد شد. این هشدارها تنها به تهران محدود نماند، یحیی سریع، سخنگوی نظامی نیروهای مسلح یمن نیز نسبت به پیامدهای «خطرناک و گسترده» هرگونه اقدام نظامی علیه ایران هشدار داد.
همزمان با تشدید تنشها، منطقه بیش از هر زمان دیگری در آستانه یک رویارویی پرهزینه قرار گرفته است.
