الجزیره در گزارشی به بررسی درسهای جنگ اخیر میان ایالات متحده آمریکا و ایران پرداخته و نوشته است که این درگیری نشان میدهد ماهیت جنگهای مدرن در حال تغییر اساسی است. بهنوشته این رسانه، مذاکرات مستقیم اخیر میان دو کشور پس از بیش از یک دهه بدون دستیابی به توافق پایان یافت، موضوعی که بیانگر فاصله عمیق مواضع طرفین است.
در این گزارش آمده است که مقیاس جغرافیایی و جمعیتی ایران، برنامهریزی هرگونه عملیات نظامی را بهمراتب پیچیدهتر میکند. وسعت گسترده، جمعیت بالا و نیاز به لجستیک وسیع، در کنار جغرافیای متنوع شامل رشتهکوهها، بیابانها و سواحل طولانی، شرایطی را ایجاد کرده که هرگونه درگیری را دشوار و طولانی میسازد. این ویژگیها نهتنها امکان تهاجم سریع را محدود میکند، بلکه به ایران اجازه میدهد زیرساختهای نظامی خود را در عمق جغرافیایی پنهان و حفظ کند.
الجزیره همچنین تأکید کرده است که برخلاف برخی تصورات، فشار خارجی به تضعیف داخلی ایران منجر نشده، بلکه به تقویت انسجام ملی انجامیده است. این کشور با برخورداری از ساختار نظامی چندلایه، شامل ارتش و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، توانسته است همزمان در حوزه جنگ متعارف و نامتقارن عمل کند و بر راهبردهایی مانند پراکندگی نیروها و مقاومت طولانیمدت تکیه داشته باشد.
در ادامه گزارش آمده است که حتی برتری نظامی و هوایی نیز در چنین شرایطی لزوماً به پیروزی قاطع منجر نمیشود. استفاده ایران از موشکها و پهپادهای نسبتاً کمهزینه اما پراکنده، فشار مداومی بر سامانههای دفاعی پیشرفته وارد کرده و نوعی عدم توازن ایجاد کرده است که دستیابی به نتایج سریع و تعیینکننده را دشوار میسازد.
این رسانه در جمعبندی مینویسد که ایران نه مشابه افغانستان، عراق یا اوکراین است، بلکه ترکیبی از ویژگیهای این کشورها را در خود دارد و همین امر محاسبات راهبردی را تغییر داده است. بر این اساس، هرگونه درگیری با ایران احتمالاً طولانی، پرهزینه و با نتایجی نامشخص خواهد بود. الجزیره در پایان تأکید میکند که جنگ اخیر نشاندهنده تغییر در تعریف پیروزی در نبردهای مدرن است؛ جایی که دوام، انعطافپذیری و توانایی سازگاری با محیطهای پیچیده، بیش از سرعت و برتری اولیه اهمیت یافته است.