در حالیکه اعزام کشتیهای جنگی امریکا به خاورمیانه، بار دیگر سطح تنشها در منطقه را بالا برده و نگرانیها از رویارویی مستقیم میان امریکا و ایران افزایش یافته است، دونالد ترامپ، رییسجمهور امریکا، از احتمال گفتوگو با تهران سخن گفته است. دونالد ترامپ این سخنان را در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره احتمال مذاکره با ایران مطرح کرده است. ترامپ تصریح کرد: «بله… قصد دارم این کار را انجام دهم… ما فعلا تعداد زیادی کشتی بزرگ و بسیار قدرتمند داریم که به سمت ایران میروند، و عالی خواهد بود اگر مجبور به استفاده از آنها نشویم.»
همزمان با این موضعگیری، پیت هگست، وزیر جنگ امریکا، نیز از باز بودن گزینه توافق با ایران سخن گفت و تأکید کرد که واشنگتن برای همه سناریوها آماده است. وزیر جنگ امریکا افزود: «ایران گزینهای برای توافق هستهای پیش رو دارد. وزارت جنگ آمریکا آماده خواهد بود هر تصمیمی را که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری ایالات متحده، اتخاذ کند اجرا کند.»
در تهران؛ محمدرضا عارف، معاون اول ریاستجمهوری ایران، اعلام کرده که جمهوری اسلامی تنها در صورتی وارد مذاکره میشود که تضمینهای روشن و عملی در کار باشد. او همزمان هشدار داد که با آغاز هرگونه درگیری، پایان آن در دست آغازگران نخواهد بود. عارف بیان داشت: «تجربههای گذشته نشان داده مذاکره بدون تضمین، امنیت کشور را تامین نمیکند. شرط اصلی ایران این است که در جریان مذاکرات، با تهدید یا حمله نظامی مواجه نشود.»
در سطح بینالمللی نیز نگرانیها از پیامدهای یک درگیری تازه در حال افزایش است. کایا کالاس، مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، گفته است که منطقه تاب و توان جنگ دیگری را ندارد. همزمان، دبیرکل سازمان ملل متحد نیز با تأکید بر ضرورت گفتوگو، نسبت به عواقب یک تقابل نظامی هشدار داده است. گوترش تاکید کرد: «ایرانیها اعلام کردهاند که به دنبال سلاح هستهای نیستند و فکر میکنم شرایط برای مذاکرات جدی مهیا باشد. از طرفها میخواهم به صورت جدی مذاکره کنند تا از درگیری احتمالی که میتواند یک تراژدی بزرگ باشد، جلوگیری کنند.»
در همین حال، شماری از آگاهان سیاسی معتقدند که تحرکات اخیر دونالد ترامپ بیش از آنکه صرفاً معطوف به سیاست خارجی باشد، تلاشی برای عبور از فشارهای داخلی و جهتدهی افکار عمومی بهسوی یک بحران خارجی است.
این همه درحالیست که ایران هشدار داده هرگونه حمله آغاز جنگ تمامعیار خواهد بود و برآوردهای اسرائیل نیز از پاسخ گسترده و فراگیر ایران خبر میدهد. به نظر میرسد منطقه بار دیگر در تقاطع دیپلماسی و تقابل ایستاده است؛ هر اشتباه میتواند بحران را به سطحی بیسابقه از تنش و بیثباتی بکشاند.
