اسلام‌آباد در کانون صلح؛ آغاز مذاکرات حساس ایران و امریکا

امروز، سومین روز آتش‌بس مؤقت میان ایران و امریکا است؛ آتش‌بسی شکننده که پس از هفته‌ها درگیری سنگین برقرار شد و حالا، در نخستین روز مذاکرات، نگاه‌ها به اسلام‌آباد دوخته شده. گفت‌وگوهای که انتظار می‌رود پایان یکی از پرتنش‌ترین جنگ‌های خاورمیانه در سال‌های اخیر باشد.
شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان که میزبانی مذاکرات ایران و امریکا را بر عهده دارد، گفت که این مذاکرات نه تنها برای این کشور، بلکه برای کل جهان اسلام لحظه‌ای تاریخی و غرورآفرین است. او این گفت‌وگوها را سرنوشت‌ساز توصیف کرده و افزود مذاکرات پیش‌رو می‌تواند به دستیابی به آتش‌بس دائمی در درگیری‌های چند هفته اخیر خاورمیانه منجر شود.
شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان گفت:«طرف‌هایی که پیش‌تر درگیر جنگ بوده‌اند، اکنون توافق کرده‌اند که اختلافات خود را از راه گفت‌وگو حل‌وفصل کنند.»
در سوی دیگر، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران که رهبری هیأت مذاکره‌کنندۀ تهران را بر عهده دارد، می‌گوید که تجربه‌های پیشین مذاکره با ایالات متحده به بی‌اعتمادی منجر شده است و اکنون ما نیت خوب داریم اما اعتماد نداریم.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران گفت:«ما نیت خوبی داریم، اما اعتماد نداریم. تجربه ما از مذاکره با امریکایی‌ها همواره با شکست و نقض وعده‌ها همراه بوده است. دو اقدام از توافقات از جمله آتش‌بس در لبنان و آزادسازی دارایی‌های مسدود‌شده ایران انجام نشده باقی مانده است. این دو باید پیش از آغاز مذاکرات اجرا شوند.»
هم‌زمان، جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهور امریکا که ریاست هیأت مذاکره‌کننده امریکایی را بر عهده دارد، پیش از عزیمت به پاکستان برای آغاز مذاکرات اعلام کرد که نسبت به این گفت‌وگوها خوش‌بین است، اما در عین حال به تهران نسبت به هرگونه «فریب» هشدار داد.
جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهور امریکا گفت:«منتظر مذاکرات ایران هستم و فکر می‌کنم این گفت‌وگوها سازنده خواهد بود. اگر ایران با حسن نیت وارد مذاکره شود، امریکا آماده حمایت کامل است، اما در صورت تلاش برای فریب، تیم مذاکره‌کننده واکنش نشان خواهد داد.»
با این حال، دونالد ترامپ، رییس‌جمهور امریکا، هم‌زمان با آغاز مسیر دیپلماسی، از گزینه‌های سخت نیز سخن گفت؛ موضعی که نشان می‌دهد واشنگتن همچنان سیاست فشار و مذاکره را به‌صورت هم‌زمان دنبال می‌کند.
دونالد ترامپ، رییس‌جمهور امریکا تهدید کرد:«اگر توافق با ایران حاصل نشود، امریکا از قوی‌ترین سلاح‌های‌ خود استفاده خواهد کرد. ارتش امریکا در حال تامین مهمات و مسلح‌سازی مجدد ناوهای جنگی است تا در صورت شکست مذاکرات با ایران آماده باشد.»
در سطح بین‌المللی نیز، سازمان ملل متحد، روسیه و شماری از کشورهای دیگر از هر دو طرف خواسته‌اند که این مذاکرات با حسن نیت دنبال شود و از هرگونه اقدامی که روند گفت‌وگوها را مختل می‌کند، خودداری کنند.
با این حال، مذاکرات در فضایی شکننده و آکنده از بی‌اعتمادی پیش می‌رود؛ بی‌اعتمادی‌ای که ریشه در حملات پیشین و نقض توافقات گذشته امریکا دارد. اکنون، در سایه آتش‌بس مؤقت، دیپلماسی در برابر آزمونی جدی قرار گرفته. ادامه جنگ یا بازگشت به دیپلماسی. پرسش این است که آیا گفت‌وگو به نتیجه می‌رسد، یا این آتش‌بس، فقط یک درنگ کوتاه از دور تازه‌ای درگیری‌ها است؟