وضعیت مهاجران افغان در اروپا که همواره با چالشهای حقوقی و اقامتی روبهرو است، در تازهترین مورد، رسانههای اروپایی گزارش دادهاند که اتحادیهٔ اروپا روی طرحهایی کار میکند تا شماری از مهاجران افغان را که در اروپا حق قانونی اقامت ندارند، به افغانستان بازگرداند. بر اساس این گزارشها، مقامهای بروکسل برای سنجش امکان عملی این روند، تماسهای تخنیکی را با کابل آغاز کردهاند. در همین راستا کمیساریای سازمان ملل پناهندگان گفته است که این روند با نگرانیهای حقوقی و اخلاقی به همراه است. در بخشی از گزارش دیلی میل رسانه بریتانیایی آمده است: «بروکسل تحت فشار کشورهای عضو برای مقابله با مهاجرت غیرقانونی، با امارت اسلامی در کابل تماسهایی برقرار کرده تا امکان بازگرداندن مهاجران را ارزیابی کند.»
نظر نظری، فعال عرصه حقوق مهاجران به خبرگزاری آفاق گفت: «در اروپا موجی از نگرانیها در مورد آیندهٔ مهاجران بهوجود آمده است، دولتها بیشتر نگران فشار مهاجرت بر ساختارهای اجتماعی، اقتصادی و بهویژه امنیتی خود اند. از سوی دیگر، احزاب حاکم و جریانهای سیاسی در کشورهای اروپایی، فشارها برای اخراج مهاجران را افزایش دادهاند.»
با این حال، نهادهای بینالمللی در ادامه مهاجرستیزی در پاکستان همچنان با نگرانی از وضعیت مهاجران گزارش مشترک گفتهاند که تنها در یک ماه سال جاری حدود هفت هزار افغان در پاکستان بازداشت شدهاند. در این گزارش آمده است که در همین مدت بیش از ۷۷ هزار شهروند افغان به افغانستان بازگشتهاند.
سید عبادالله صادق، آگاه مسایل سیاسی به خبرگزاری آفاق گفت: «سازمان ملل متحد نیز همکاریهایی را که باید با افغانستان و مهاجران افغان انجام دهد، بهگونهٔ لازم عملی نمیکند و عملا شانه خالی کرده است. به باور من، مهاجران افغان در این زمستان سرد با مشکلات بسیار جدی روبهرو اند و لازم است جامعهٔ جهانی و بهویژه سازمان ملل متحد، در این شرایط دشوار، مسوولیت خود را در قبال مردم افغانستان و مهاجران افغان بهصورت جدی ایفا کند.»
نثار احمد شیرزی، آگاه مسایل سیاسی نیز به آفاق گفت: «متاسفانه نهادهای جامعه بینالمللی که متعهد به حمایت از مهاجران هستند، اقدامات لازم را در قبال مهاجران افغان به بهترین شکل انجام نمیدهند و در مقابل به وضعیت آنان بیتفاوت بودهاند.»
بر بنیاد گزارشها در اتحادیه اروپا، بین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۴ حدود یک میلیون درخواست پناهندهگی از سوی افغانها ثبت شده که تنها نیمی از آنها پذیرفته شده است.