وزارت خارجه امارت اسلامی در خبرنامهای اعلام کرد که رشید مردوف، معاون نخستوزیر و وزیر خارجه ترکمنستان، در گفتوگوی ویدیویی با امیرخان متقی، وزیر خارجه امارت اسلامی، بر هماهنگی در تطبیق پروژههای مشترک اقتصادی تاکید کرده است. بر اساس این خبرنامه، مردوف همچنان خواهان انجام سفرهای مقامهای دو کشور و تداوم تعاملات دوجانبه شده است. دو طرف در این گفتوگو، تقویت همکاریها و گفتوگوهای منطقهای، بهویژه در مسیر افغانستان و کشورهای آسیای مرکزی را مهم دانستهاند.
امیرخان متقی نیز با تاکید بر گسترش روابط میان کابل و عشقآباد، گفته است که این روابط میتواند زمینه تطبیق پروژههایی مانند خطآهن، تاپ و تاپی را فراهم کند. به گفته او، کار عملی پروژه تاپی در مسیر ولایت هرات آغاز شده و روابط دوجانبه در حال پیشرفت است. ضیاءاحمد تکل، رییس روابط عامه وزارت خارجه امارت اسلامی در این زمینه گفت: «وزیر خارجه افغانستان با ارزیابی مثبت از پیشرفت روابط میان دو کشور، گفت که با تقویت هرچه بیشتر روابط معنادار میان امارت اسلامی و ترکمنستان، کار عملی پروژه تاپی در مسیر هرات آغاز شده است، پروژههای راهآهن و تاپ در آستانه اجرا قرار دارند و مناسبات دوجانبه در حال توسعه است. رشید مردوف با اشاره به روابط تاریخی و دوستانه میان دو کشور، از توسعه همکاریها در بخشهای مختلف ابراز خرسندی کرد و بر هماهنگی در اجرای پروژههای اقتصادی مشترک، انجام سفرهای مقامهای دو کشور و برگزاری برنامههای پیشرو تأکید نمود.»
در بعُدی اقتصادی، آگاهان آغاز عملی این پروژهها را گام مهم در تقویت اقتصاد افغانستان میدانند. به گفته آنان، با اجرای این پروژهها، زمینه کار و فرصتهای شغلی برای دهها هزار نفر فراهم میشود و افغانستان میتواند سالانه میلیونها دالر عواید بهدست آورد. عبدالنصیر رشتیا، آگاه مسایل اقتصادی در این زمینه به خبرگزاری آفاق گفت: «این پروژه یکی از پروژههای استراتژیک اقتصادی افغانستان بهشمار میرود. با آغاز و پیشرفت عملی آن، زمینه کار و فرصتهای شغلی برای دهها هزار نفر فراهم میشود. همچنان افغانستان میتواند سالانه میلیونها دالر از این پروژه عواید بهدست آورد. افزایش عواید ملی، حکومت را قادر میسازد تا برنامههای بزرگ و استراتژیک اقتصادی را عملی کند. از سوی دیگر، با حرکت این پروژه، روند ایجاد فرصتهای شغلی در بخشهای مختلف افزایش مییابد.»
اما در بُعد سیاسی، با وجود همکاریهای دیپلماتیک و منطقهای، چرا رسمیتشناسی رسمی امارت اسلامی افغانستان هنوز از سوی کشورهای منطقه به ویژه ترکمنستان و جامعه جهانی انجام نشده است؟
روحالله هوتک، آگاه مسایل سیاسی در این زمینه به آفاق گفت: «رسمیتشناسی امارت اسلامی از سوی کشورهای منطقه و جامعهٔ جهانی هنوز بهطور گسترده عملی نشده است؛ زیرا بیشتر نهادها و سازمانها آن را مشروط به بررسی و رعایت شروط کلیدی کردهاند و بیشتر کشورها هنوز تعریف مشخصی بر امارت اسلامی ارایه نکردهاند.»
گفتنی است که پیشتر، وزیر خارجه ترکمنستان در سفر به کابل با مقامهای امارت اسلامی دیدار کرده و درباره ادامه کار روی خط لوله تاپی گفتوگو کردند. این پروژه، انرژی غنی آسیای مرکزی را از طریق افغانستان به پاکستان و هند منتقل میکند.
