بسیاری از کاربران صفحه نرخ طلا در افغانستان خبرگزاری آفاق، با بررسی نرخ روزانه طلا متوجه شده اند که نرخ طلا در زرگریهای کابل و هرات تفاوت قابل توجهی دارد، بهویژه در طلای آبشده (مستعمل/ذوبشده). این تفاوت عمدتاً در بازار محلی طلای آبشده (معمولاً عیار ۱۸) دیده میشود و قیمتها در کابل بالاتر است. نرخ طلای ساختهشده (جواهرات جدید با عیار ۲۱ یا ۲۲) بیشتر تحت تأثیر اتحادیه زرگران کابل است و تفاوتش کمتر و گاهی ناچیز است، اما همچنان تحت تأثیر هزینههای محلی تغییر میکند.
میزان تفاوت (بر اساس نرخهای اخیر در دلو/حوت ۱۴۰۴ و حمل ۱۴۰۵)
- طلای ۱۸ عیار آبشده:
- کابل: خرید حدود ۷۵۰۰–۸۷۵۰ افغانی، فروش ۷۵۵۰–۸۸۰۰ افغانی در هر گرم.
- هرات: خرید حدود ۶۹۴۰–۷۴۵۰ افغانی، فروش ۶۹۸۰–۷۶۵۰ افغانی در هر گرم.
- تفاوت: معمولاً ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ افغانی (گاهی تا ۱۱۰۰ افغانی) به نفع هرات (ارزانتر). مثلاً در یکی از گزارشهای اخیر: کابل خرید ۸۰۷۰ | فروش ۸۱۰۰ vs هرات ۷۲۸۰ | ۷۳۸۰ افغانی.
- طلای ۲۱/۲۲ عیار (ساختشده یا اتحادیهای): نرخ پایه مشابه است (مثلاً ۲۱ عیار حدود ۹۰۰۰–۹۷۷۰ افغانی در کابل)، اما در هرات گاهی کمی ارزانتر اعلام میشود چون اتحادیه محلی نرخ جداگانه برای آبشده و بازار محلی دارد. تفاوت در اجرت ساخت (دستمزد زرگری) هم ممکن است بسته به تقاضا و هزینههای محلی تغییر کند.
نرخها هر روز (حتی ساعتی) به خاطر نوسان انس جهانی طلا، نرخ دالر و عرضه محلی تغییر میکنند و اتحادیههای زرگران کابل و هرات بهصورت جداگانه اعلام میکنند. همیشه قبل از خرید، نرخ لحظهای از بازار بپرسید.
علت اصلی تفاوت (بر اساس گزارشها و بازار)
- بازار محلی آبشده: طلای آبشده (ذوبشده و تستشده محلی) کاملاً محلی است و نرخش توسط عرضه و تقاضای منطقهای تعیین میشود. هرات (نزدیک مرز ایران) عرضه بیشتری از طلا (احتمالاً از مسیرهای مرزی یا واردات غیررسمی) دارد و هزینههای حمل/توزیع کمتر است. کابل بهعنوان پایتخت، تقاضای بالاتر، هزینههای بیشتر و گاهی تست خلوص متفاوت دارد.
- اتحادیههای جداگانه: اتحادیه زرگران کابل نرخ پایه برای کل کشور اعلام میکند، اما اتحادیه هرات نرخ آبشده محلی را جداگانه تنظیم میکند و گاهی تفاوت جزئی با ولایات دیگر (یا حتی خارج) دارد.
- عوامل دیگر: نوسان دالر، انس جهانی و شرایط اقتصادی محلی (عرضه در هرات بیشتر تحت تأثیر تجارت مرزی است). کیفیت هم گاهی متفاوت گزارش شده (بعضی کاربران میگویند طلای هرات خالصتر تست میشود).
تجربیات کاربران شبکههای اجتماعی (فیسبوک، اینستاگرام، یوتیوب و توییتر/X)
کاربران افغان در گروههای فیسبوک (مثل اتحادیه زرگران یا گروههای نرخ یاب)، اینستاگرام (پستهای نرخ روزانه) و گزارشهای یوتیوب (بازار هرات) اغلب این تفاوت را ذکر میکنند:
- بسیاری اشاره میکنند که «با وجود کیفیت پایینتر طلای کابل، قیمتش گرانتر از هرات است» (مثال: یکی از پستها کابل ۱۸ عیار ۸۶۰۰ vs هرات ۸۰۰۰ افغانی). کاربران میپرسند «دلیل تفاوت زیاد نرخ هرات و کابل چیست؟» و جوابها معمولاً به عرضه محلی و مرز هرات اشاره دارند.
- گزارشهای میدانی یوتیوب از بازار هرات (مثل ویدیوهای «بازار داغ طلا در هرات» یا گزارشهای مجید احمدخانی) نشان میدهد بازار هرات فعال اما نوسانی است و طلافروشان تحت تأثیر نرخ جهانی و دالر هستند. برخی کاربران میگویند برای خرید آبشده یا جواهرات ارزانتر به هرات میروند یا از تفاوت سود میبرند.
- در توییتر/X هم پستهای نرخ کابل بیشتر است، اما بحثهای مرزی (هرات-ایران) به جریان طلا و ارز اشاره دارد که غیر مستقیم باعث ارزانتر بودن هرات میشود.
- نکته مشترک: همه تأکید میکنند نرخ ثابت نیست و «هنگام معامله از بازار جویا شوید». بعضی کاربران از نوسان سریع شکایت دارند که خرید/فروش را سخت کرده.
خلاصه: تفاوت واقعی (۵۰۰–۱۰۰۰ افغانی در آبشده) بهخاطر بازار محلی و موقعیت جغرافیایی هرات است و کاربران شبکههای اجتماعی آن را بهعنوان فرصتی برای خرید ارزانتر در هرات یا نشانه تفاوت عرضه محلی میبینند. برای اطلاعات دقیقترین، صفحات اتحادیه زرگران کابل/هرات و صفحه نرخ طلا در افغانستان را چک کنید.