سال ۱۴۰۴ یکی از پرتحرکترین سالهای اقتصادی در جریان حکومت امارت اسلامی بشمار میرود. بانک مرکزی افغانستان از ثبات پول افغانی در برابر ارزهای خارجی بهویژه دالر در سال ۱۴۰۴ خبر داده است.
حسیبالله نوری، سخنگوی بانک مرکزی میگوید که بر اساس تطبیق سیاستهای پولی مؤثر، قیمت ارز افغانی در برابر اسعار خارجی بهویژه دالر ۱۳ در صد افزایش یافته است و میزان تورم نیز در این سال همچنان در سطح قابل قبول و مطلوب ثابت نگهداشته شده است.
با این حال بانک جهانی در آخرین گزارشش گفته بود که اقتصاد افغانستان با چالشهای جدی روبهروست؛ بر اساس ارزیابی بانک جهانی، تولید ناخالص داخلی در سال مالی ۲۰۲۵ معادل به ۱۴۰۴ هجری خورشیدی حدود ۴ درصد کاهش داشته است. اما وزارت اقتصاد در واکنش به گزارش بانک جهانی اعلام کرده است که اقتصاد کشور در مقایسه با سال گذشته رشد داشته است.
در سال ۱۴۰۴، پروژهها و تفاهمنامههای مهمی چون آغاز «افغان ترانس»، بیش از ۳۰ توافقنامه تجاری با ازبکستان، قرارداد تولید برق با عزیزی انرژی، قرارداد ۱۵۶ میلیون دالری با قرغیزستان، افتتاح بند پاشدان و پروژه انتقال برق در جوزجان، تصویری از تحرک تازه اقتصادی افغانستان را رقم زدند.
امارت اسلامی در سال ۱۴۰۴ در نشستهای بزرگ اقتصادی از جمله اجلاس روسیه–جهان اسلام، مجمع اقتصادی سنپترزبورگ، نشستهای سازمان همکاریهای اقتصادی و انجمن اقتصادی قرغیزستان–روسیه شرکت کرد.
در سال ۱۴۰۴، افغانستان میزبان چندین نمایشگاه ملی و بینالمللی بود؛ از جمله چهارمین نمایشگاه امام ابوحنیفه، نمایشگاه صنعتی و تجاری هفتروزه، نمایشگاه صحت افغان، هفته صنعت و تجارت، و نمایشگاه مشترک افغانستان–قزاقستان به گفته مسوولان، این رویدادها با هدف معرفی تولیدات داخلی، جذب سرمایهگذاری و حمایت از صنعت ملی برگزار شدند.
۱۴۰۴ برای تجارت افغانستان چالش های همچنان به همرا داشت تنش میان امارت اسلامی و پاکستان مسیرهای تجاری را مسدود کرد و زیان سنگینی به بازرگانان وارد ساخت، در ۲۱ عقرب ۱۴۰۴، معاون اقتصادی ریاستالوزرا اعلام کرد که طی سه ماه آینده، تجارت با پاکستان بهویژه در بخش دارو به گونه کامل متوقف میشود و تا زمان ارائه تضمین رسمی از سوی پاکستان برای بازگشایی دایمی مسیرها، هیچگونه تجارت از سر گرفته نخواهد شد.
ملا عبدالغنی برادر معاون اقتصادی ریاست الوزرا در نشست خبری تاکید کرد که:«امارت اسلامی تصمیم گرفته است که اگر پاکستان میخواهد راه ها میان دوکشور باز شود باید تضمین مستحکم بدهد که در هر گونه شرایط این راه ها را دوباره مسدود نسازد و به وزارت مالیه هدایت داده شده است که از سه ماه بعد دوا وارد شده از پاکستان ره طی مراحل نه نماید.»
پس از بسته شدن مرزها با پاکستان، افغانستان تجارت خود را بهطور چشمگیری از طریق ایران (بندر چابهار) و کشورهای آسیای مرکزی گسترش داد، وزارت صنعت و تجارت د تازه ترین آمارش گفته که تجارت افغانستان با کشور های آسیای میانه مانند اوزبیکستان، قزاقستان، تاجیکستان، قرغیزستان و ترکمنستان دادوستد گسترده تری را تجربه کرده است.
واردات از این کشورها از ۱.۶۷۹ میلیارد دالر در ۲۰۲۴ به ۲.۳۹۹ میلیارد دالر در ۱۴۰۴ رسیده؛ یعنی حدود ۴۳ درصد افزایش را در یک سال نشان می دهد صادرات نیز از ۱۲۲ میلیون دالر به ۲۱۶ میلیون دالر رسیده که رشد ۷۷ درصدی را نشان میدهد.
آخندزاده عبدالسلام جواد سخنگوی وزارت صنعت و تجارت در این زمینه میگوید:«واردات از این کشورها از ۱.۶۷۹ میلیارد دالر در ۲۰۲۴ به ۲.۳۹۹ میلیارد دالر در ۱۴۰۴ رسیده؛ یعنی حدود ۴۳ درصد افزایش را در یک سال نشان می دهد.»
در سال ۱۴۰۴، نخستین نشست ملی کار برگزار و تفاهمنامههایی برای اشتغال یک میلیون نفر امضا شد؛ وزارت کار از ۶ اسد ۱۴۰۴ ثبتنام اعزام دو هزار کارگر ماهر به قطر را آغاز کرد.
بر اساس امار های امارت اسلامی در ۹ ماه سال ۱۴۰۴ امارت اسلامی در بخش زیاد زیربنایی از جمله ده طرح سرمایهگذاری به ارزش دو میلیارد و ۲۷۴ میلیون افغانی تأیید گردید قراردادهای پروژههای تولید و انتقال برق با سرمایهگذاری ۲۰٫۷ میلیارد افغانی به امضا رسید، تفاهمنامه تولید ده هزار مگاوات برق با سرمایهگذاری ده میلیارد دالر در افغانستان و دیگر پروژه های بزگ به امضا رسیده است.
سمعالله ابراهیمی سخنگوی وزارت کار و امور اجتماعی تصریح میکند:«شمار این بستها زیاد است و بیش از چهل هزار شهروند برای آنها ثبتنام کردهاند همچنان، حضور دولت شاهی قطر در این روند از جمله عواملی است که تکمیل این پروسه را زمانگیر ساخته و نیاز به وقت بیشتری دارد.»
با گذشت یک سال اقتصاد افغانستان در موقعیتی قرار دارد که رشد صادرات، افزایش درآمدهای داخلی، و تلاشهای گسترده برای جذب سرمایهگذاری خارجی، نشانههایی از حرکت بهسوی خودکفایی اقتصادی را به نمایش گذاشته است پروژههای مهم در بخشهای معادن، زراعت، انرژی و صنعت، چشمانداز روشنی از احیای اقتصادی ترسیم کردهاند.