کتاب «دزدان دولت» (Thieves of State) با رویکردی تحلیلی – گزارشی، ساختار فساد در افغانستان را به مثابه یک شبکه سازمان یافته و سلسله مراتبی به تصویر می کشد؛ شبکه ای که نویسنده آن را قابل مقایسه با یک سازمان مافیایی می داند. بر اساس این روایت، مقامات رده پایین دولتی با سوء استفاده از موقعیت خود از مردم پول گیری می کنند و منابع به دست آمده را به سطوح بالاتر قدرت منتقل می سازند. در رأس این هرم، مقامات عالی رتبه قرار دارند که سهم عمده این منابع را دریافت کرده و در مقابل، تضمین مصونیت و حمایت در برابر پیگرد قانونی ارائه می دهند.
نویسنده (سارا چیِز) برای توضیح سازوکار این سیستم، به پرونده یک مأمور فاسد پلیس مرزی اشاره می کند که به دلیل اختلاس بازداشت شده بود. با وجود آن که این فرد در ظاهر جایگاهی پایین و فاصله ای آشکار با مرکز قدرت در کابل داشت، روند رسیدگی قضایی با موانع جدی روبه رو شد. بنا بر گزارش کتاب، مقام های بوروکراتیک تا سطح وزیر وقت داخله، حنیف اتمر، در مختل کردن تحقیقات نقش داشتند، از جایگزینی این مأمور جلوگیری کردند و حتی نسبت به پیامدهای امنیتی و احتمال ناآرامی در صورت پیگیری پرونده هشدار دادند. این روند نشان می دهد که نظام فاسد، به طور سیستماتیک از عناصر خود حفاظت می کند.
اگرچه نویسنده در مراحل پایانی فعالیت حرفه ای خود با نهادهای نظامی مرتبط بوده، اما در این اثر با تسلط بر ادبیات و فرهنگ نظامی، تناقض های موجود در واکنش ارتش به پدیده فساد را به طور انتقادی برجسته می کند. کتاب با زبانی روان و قابل فهم نوشته شده و بر این نکته تأکید دارد که فساد نه یک «شر ناگزیر»، بلکه عاملی مخرب است که نهادهای دولتی را تضعیف می کند، به شورش ها دامن می زند و به گروه های افراطی مشروعیت می بخشد.
در مجموع، «دزدان دولت» هشداری صریح درباره پیامدهای ریشه دار شدن فساد در افغانستان ارائه می دهد و یادآور می شود که هرگونه تلاش برای اصلاح، پیش از هر چیز نیازمند پذیرش واقعیت وجود این بحران است.